ตะลึง! ชายต้องผ่านิ่ว 5,000 ก้อน เปิดสาเหตุเตือน 2 นิสัยการกินยอดฮิต

9 hours ago 3

หมอผ่าตัดเจอ "นิ่วในถุงน้ำดี 5,000 ก้อน" ชายวัย 40 ชอบทำ 2 พฤติกรรมเสี่ยง กินผิดมาตลอด!

ชายวัย 40 ปวดท้องหลังอาหาร นึกว่าเป็นโรคกระเพาะ แต่กลับพบนิ่วในถุงน้ำดีเกือบ 5,000 ก้อน แพทย์เตือนพฤติกรรมข้ามมื้ออาหารและกินของทอดมาก พร้อมเผยอาการนิ่วในถุงน้ำดีและวิธีลดความเสี่ยง

นิ่วในถุงน้ำดีเกือบ 5,000 ก้อน! ชายวัย 40 กว่าปีต้องเผชิญกับเรื่องไม่คาดคิด หลังมีอาการปวดท้องเป็นประจำ โดยเฉพาะหลังกินอาหาร จนเข้าใจมาตลอดว่าเป็นเพียงอาการอาหารไม่ย่อยหรือโรคกระเพาะอาหาร แต่เมื่อเข้ารับการตรวจอย่างละเอียด กลับพบว่าปัญหาที่แท้จริงอยู่ที่ถุงน้ำดี ซึ่งมีนิ่วสะสมอยู่เป็นจำนวนมาก

เรื่องราวดังกล่าวถูกนำมาเผยแพร่ผ่านสื่อสุขภาพต่างประเทศ โดยอ้างถึงคำบอกเล่าของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารจากไต้หวัน ซึ่งระบุว่าผู้ป่วยมีพฤติกรรมการกินที่ควรระวังอยู่ 2 อย่าง ได้แก่ การไม่กินอาหารเช้าเป็นประจำ และการกินอาหารทอดหรืออาหารไขมันสูงในปริมาณมาก

อย่างไรก็ตาม นิ่วในถุงน้ำดีไม่ได้เกิดจากอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย ทั้งองค์ประกอบของน้ำดี การทำงานของถุงน้ำดี น้ำหนักตัว พันธุกรรม และพฤติกรรมการใช้ชีวิต

ชายวัย 40 ปวดท้องหลังกินอาหาร นึกว่าเป็นโรคกระเพาะ สุดท้ายพบนิ่วเต็มถุงน้ำดี

ตามรายงานจากสื่อต่างประเทศที่อ้างถึงคำบอกเล่าของแพทย์เฉียนเจิ้งหง (Qian Zhenghong) ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารในไต้หวัน มีชายวัย 40 กว่าปีรายหนึ่งเข้ารับการตรวจเนื่องจากมีอาการปวดท้องบ่อยครั้ง โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหาร

ผู้ป่วยรายนี้ถูกระบุว่ามีน้ำหนักมากกว่า 80 กิโลกรัม ขณะที่ส่วนสูงไม่ถึง 170 เซนติเมตร และมีพฤติกรรมรับประทานอาหารไม่เป็นเวลา โดยเฉพาะการข้ามมื้อเช้าและชอบอาหารทอด

ก่อนเข้าพบแพทย์ เขามักมีอาการปวดท้องหลังรับประทานอาหาร โดยยิ่งกินมื้อใหญ่ก็ยิ่งรู้สึกปวดมากขึ้น ในระยะแรกอาการอาจทุเลาลงเมื่อได้นอนพัก ทำให้เขาคิดว่าเป็นเพียงปัญหาของกระเพาะอาหาร

เมื่ออาการเกิดขึ้นบ่อยครั้ง เขาจึงเลือกใช้ยาช่วยย่อยและยาแก้ปวดด้วยตัวเอง แต่ในช่วงประมาณ 3 สัปดาห์ก่อนเข้ารับการตรวจ อาการกลับรุนแรงขึ้นและเริ่มปวดร้าวไปทางด้านหลัง ทำให้ยาที่เคยใช้ไม่สามารถบรรเทาอาการได้เหมือนเดิม

นอกจากอาการปวดท้องแล้ว ผู้ป่วยยังสังเกตว่าอุจจาระมีสีซีดลง ซึ่งเป็นอาการหนึ่งที่อาจพบได้เมื่อมีความผิดปกติเกี่ยวกับการไหลของน้ำดี

แพทย์จึงสงสัยว่าปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่กระเพาะอาหาร แต่เกี่ยวข้องกับถุงน้ำดีหรือระบบท่อน้ำดี และแนะนำให้ตรวจเพิ่มเติมด้วยอัลตราซาวนด์

ผลตรวจทำตกใจ พบนิ่วในถุงน้ำดีเกือบ 5,000 ก้อน

รายงานต้นฉบับระบุว่า ในช่วงแรกผู้ป่วยไม่ต้องการตรวจเพิ่มเติม เพราะเชื่อว่าอาการปวดของตัวเองเกิดจากโรคกระเพาะอาหาร และไม่อยากเสียค่าใช้จ่ายในการตรวจที่คิดว่าไม่จำเป็น

อย่างไรก็ตาม หลังได้รับคำอธิบายจากแพทย์และการพูดคุยกับครอบครัว เขาจึงยินยอมเข้ารับการตรวจอัลตราซาวนด์ถุงน้ำดี

ผลตรวจพบว่าภายในถุงน้ำดีมีนิ่วอยู่เป็นจำนวนมาก และมีความผิดปกติที่แพทย์สงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการอักเสบ จึงพิจารณาการรักษาด้วยการผ่าตัด

ตามเรื่องเล่าดังกล่าว หลังการผ่าตัดมีการพบนิ่วจำนวนเกือบ 5,000 ก้อน สร้างความตกใจให้ผู้ป่วยและครอบครัวอย่างมาก เพราะก่อนหน้านี้เขาไม่เคยคาดคิดว่าอาการปวดท้องที่เป็นอยู่จะเกี่ยวข้องกับนิ่วในถุงน้ำดี

ทั้งนี้ รายละเอียดจำนวนก้อนและประวัติผู้ป่วยในเรื่องเล่านี้ยังไม่สามารถยืนยันจากเวชระเบียนต้นทางได้โดยอิสระ อย่างไรก็ตาม มีรายงานข่าวจาก TVBS ของไต้หวันในปี 2022 เกี่ยวกับผู้ป่วยชายอายุ 43 ปีที่ผ่าตัดพบนิ่วในถุงน้ำดีประมาณ 5,000 ก้อนเช่นกัน โดยเป็นกรณีที่มีรายละเอียดผู้ป่วยแตกต่างกัน

แพทย์เตือน "1 ขาด 1 เกิน" สองพฤติกรรมการกินที่อาจเพิ่มความเสี่ยงนิ่วในถุงน้ำดี

จากเรื่องเล่าของผู้ป่วย แพทย์เชื่อมโยงปัญหาสุขภาพกับพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่ทำต่อเนื่องมานาน โดยเฉพาะ การข้ามมื้อเช้าเป็นประจำ และการกินอาหารทอดหรืออาหารไขมันสูงมากเกินไป

พฤติกรรมทั้งสองอย่างอาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยงของโรคนิ่วในถุงน้ำดี โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน แต่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นสาเหตุโดยตรงของนิ่วจำนวนหลายพันก้อนในผู้ป่วยรายใดรายหนึ่ง

1. "ขาด" มื้อเช้า อดอาหารนาน อาจทำให้ถุงน้ำดีระบายน้ำดีไม่สม่ำเสมอ

หนึ่งในพฤติกรรมที่ถูกกล่าวถึงคือการไม่กินอาหารเช้าเป็นประจำ โดยผู้ป่วยมักเริ่มรับประทานอาหารในมื้อถัดไปหลังจากอดอาหารมาตลอดช่วงกลางคืน

ตามปกติ ตับจะผลิตน้ำดีอย่างต่อเนื่อง และถุงน้ำดีทำหน้าที่เก็บสะสมน้ำดีไว้ เมื่อเรารับประทานอาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีไขมัน ร่างกายจะกระตุ้นให้ถุงน้ำดีบีบตัวเพื่อปล่อยน้ำดีเข้าสู่ลำไส้เล็ก ช่วยในการย่อยและดูดซึมไขมัน

หากมีช่วงเวลาที่ไม่ได้รับประทานอาหารยาวนานบ่อยครั้ง ถุงน้ำดีอาจไม่ได้รับการกระตุ้นให้บีบตัวอย่างสม่ำเสมอ ทำให้น้ำดีค้างอยู่ภายในนานขึ้น ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกที่อาจเอื้อต่อการเกิดนิ่วในบางคน

สถาบันโรคเบาหวาน ระบบทางเดินอาหาร และโรคไตแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (NIDDK) ระบุว่า การอดอาหารเป็นเวลานานหรือการลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วสามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดนิ่วได้ เนื่องจากอาจทำให้องค์ประกอบของน้ำดีเปลี่ยนแปลงและถุงน้ำดีระบายออกได้ไม่ดี

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าการงดมื้อเช้าทุกครั้งจะทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดี หรือทุกคนจำเป็นต้องรับประทานอาหารทันทีหลังตื่นนอน เพราะความเสี่ยงยังขึ้นอยู่กับสุขภาพและรูปแบบการกินโดยรวม

2. "เกิน" อาหารทอดและไขมันสูง เพิ่มความเสี่ยงผ่านภาวะน้ำหนักเกิน

อีกหนึ่งพฤติกรรมที่แพทย์ให้ความสำคัญคือการรับประทานอาหารทอดและอาหารที่มีไขมันสูงเป็นประจำ โดยเฉพาะเมื่อรับประทานในปริมาณมากและไม่ได้ควบคุมพลังงานที่ได้รับในแต่ละวัน

อาหารทอดหลายประเภทให้พลังงานสูง หากรับประทานมากเป็นประจำอาจทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นและเกิดโรคอ้วน ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดนิ่วในถุงน้ำดี

ในผู้ที่มีโรคอ้วน ตับอาจขับคอเลสเตอรอลลงสู่น้ำดีมากขึ้น ทำให้น้ำดีมีคอเลสเตอรอลในสัดส่วนสูง เมื่อองค์ประกอบของน้ำดีไม่สมดุล คอเลสเตอรอลอาจตกผลึกและค่อย ๆ รวมตัวเป็นนิ่วได้

อย่างไรก็ตาม การรับประทานไขมันไม่ได้ทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดีเสมอไป เพราะร่างกายยังต้องการไขมันที่มีประโยชน์ในปริมาณเหมาะสม อีกทั้งการรับประทานอาหารที่มีไขมันยังมีบทบาทกระตุ้นการบีบตัวของถุงน้ำดีตามธรรมชาติ

ดังนั้น แนวทางที่เหมาะสมคือการลดอาหารทอดและอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูงมากเกินไป พร้อมเลือกรับประทานอาหารให้สมดุล ไม่ใช่งดไขมันทุกชนิดออกจากอาหารทั้งหมด

นิ่วในถุงน้ำดีเกิดจากอะไร? ทำไมบางคนจึงมีนิ่วจำนวนมาก?

นิ่วในถุงน้ำดี (Gallstones) คือก้อนของแข็งที่เกิดขึ้นภายในถุงน้ำดี โดยส่วนใหญ่เกิดจากการตกผลึกของสารบางชนิดในน้ำดี ก่อนจะค่อย ๆ รวมตัวกันเป็นก้อน

โดยทั่วไป นิ่วในถุงน้ำดีสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มสำคัญ ได้แก่

นิ่วคอเลสเตอรอล: เกิดจากความไม่สมดุลของคอเลสเตอรอลและองค์ประกอบอื่นในน้ำดี เป็นชนิดที่พบได้บ่อย
นิ่วชนิดเม็ดสี: เกี่ยวข้องกับบิลิรูบิน ซึ่งเป็นสารที่เกิดจากกระบวนการสลายเม็ดเลือดแดง และอาจสัมพันธ์กับโรคหรือความผิดปกติบางประเภท

นิ่วอาจมีขนาดเล็กมากคล้ายเม็ดทราย หรือมีขนาดใหญ่หลายเซนติเมตรก็ได้ บางคนมีนิ่วเพียงก้อนเดียว ขณะที่บางคนอาจพบหลายก้อนอยู่ภายในถุงน้ำดี

การมีนิ่วจำนวนมากไม่ได้แปลว่าจะมีอาการรุนแรงกว่าผู้ที่มีนิ่วก้อนเดียวเสมอไป เพราะความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนยังขึ้นอยู่กับตำแหน่ง ขนาด และการอุดตันของทางเดินน้ำดีด้วย

อาการนิ่วในถุงน้ำดี สังเกตอย่างไรไม่ให้เข้าใจผิดว่าเป็นโรคกระเพาะ?

ปัญหาสำคัญของนิ่วในถุงน้ำดีคือ ผู้ป่วยบางคนอาจไม่มีอาการผิดปกติเลย และตรวจพบนิ่วโดยบังเอิญระหว่างตรวจสุขภาพด้วยอัลตราซาวนด์

แต่เมื่อก้อนนิ่วทำให้เกิดการอุดตัน อาจมีอาการปวดท้องที่เรียกว่า Biliary Colic โดยเฉพาะบริเวณท้องส่วนบนด้านขวาหรือกลางท้องส่วนบน และอาจเกิดขึ้นหลังรับประทานอาหารได้

อาการที่ควรระวัง ได้แก่

ปวดท้องบริเวณชายโครงขวาหรือกลางท้องส่วนบน
ปวดท้องหลังรับประทานอาหาร โดยเฉพาะมื้อใหญ่
อาการปวดอาจร้าวไปบริเวณหลังหรือสะบักขวา
มีอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย
ปวดต่อเนื่องตั้งแต่ประมาณ 30 นาทีจนถึงหลายชั่วโมง
หากเกิดการอุดตันของท่อน้ำดี อาจมีปัสสาวะสีเข้ม อุจจาระสีซีด หรือตัวเหลืองตาเหลือง

อย่างไรก็ตาม อาการปวดท้องหลังกินอาหารไม่ได้หมายความว่าเป็นนิ่วในถุงน้ำดีเสมอไป เพราะยังอาจเกิดจากโรคกระเพาะอาหาร กรดไหลย้อน แผลในกระเพาะอาหาร โรคตับอ่อน หรือภาวะอื่น ๆ ได้

หากมีอาการปวดท้องซ้ำ ๆ โดยไม่ทราบสาเหตุ ควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยแทนการซื้อยารับประทานเองเป็นเวลานาน

อาการแบบไหนอันตราย ต้องรีบไปโรงพยาบาล?

แม้นิ่วในถุงน้ำดีบางรายจะไม่ก่อให้เกิดอาการ แต่หากเกิดการอุดตันหรือการอักเสบ อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

โดยเฉพาะหากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบเข้ารับการประเมินทางการแพทย์

ปวดท้องรุนแรงหรือปวดต่อเนื่องหลายชั่วโมง โดยเฉพาะบริเวณท้องด้านขวาบน
มีไข้หรือหนาวสั่น ร่วมกับอาการปวดท้อง
ตัวเหลืองหรือตาเหลือง ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการอุดตันของทางเดินน้ำดี
ปัสสาวะสีเข้มผิดปกติหรืออุจจาระสีซีด โดยเฉพาะเมื่อมีอาการอื่นร่วมด้วย
ปวดท้องร้าวไปหลังร่วมกับอาเจียนมาก ซึ่งอาจบ่งบอกถึงภาวะแทรกซ้อนที่ต้องได้รับการตรวจอย่างเร่งด่วน

ภาวะแทรกซ้อนของนิ่วในถุงน้ำดีอาจรวมถึงถุงน้ำดีอักเสบ ท่อน้ำดีอักเสบ และตับอ่อนอักเสบจากนิ่ว ซึ่งบางกรณีอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตหากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

นอกจากนี้ การมีนิ่วในถุงน้ำดีบางลักษณะยังมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งถุงน้ำดีที่เพิ่มขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้มีนิ่วทุกคนจะเป็นมะเร็ง และไม่ควรสรุปว่านิ่วเป็นสาเหตุโดยตรงของมะเร็งตับอ่อนทุกกรณี

นิ่วในถุงน้ำดีต้องผ่าตัดทุกคนหรือไม่?

หลายคนเมื่อทราบว่าตัวเองมีนิ่วในถุงน้ำดีอาจกังวลว่าจะต้องเข้ารับการผ่าตัดทันที แต่ในความเป็นจริง แนวทางรักษาขึ้นอยู่กับอาการ ตำแหน่งของนิ่ว และการประเมินของแพทย์

สำหรับผู้ที่มีนิ่วในถุงน้ำดีแต่ไม่เคยมีอาการ แพทย์อาจพิจารณาติดตามอาการโดยยังไม่จำเป็นต้องผ่าตัด ขึ้นอยู่กับความเสี่ยงและลักษณะเฉพาะของผู้ป่วย

แต่หากนิ่วทำให้เกิดอาการปวดซ้ำ ๆ ถุงน้ำดีอักเสบ หรือมีภาวะแทรกซ้อน การผ่าตัดนำถุงน้ำดีออกอาจเป็นแนวทางรักษาที่เหมาะสม

ในปัจจุบัน การผ่าตัดถุงน้ำดีผ่านกล้องเป็นวิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยแต่ละรายอาจต้องได้รับการรักษาที่แตกต่างกันตามความรุนแรงของโรค

ส่วนการใช้ยาละลายนิ่วสามารถพิจารณาได้ในผู้ป่วยบางกลุ่มเท่านั้น และไม่ได้เหมาะกับนิ่วทุกประเภทหรือทุกขนาด จึงไม่ควรซื้อยาหรือสมุนไพรที่อ้างว่าสามารถละลายนิ่วมารับประทานเอง

6 วิธีลดความเสี่ยงนิ่วในถุงน้ำดี ปรับพฤติกรรมการกินตั้งแต่วันนี้

แม้จะไม่สามารถป้องกันนิ่วในถุงน้ำดีได้ทุกกรณี แต่การดูแลอาหาร น้ำหนักตัว และพฤติกรรมการใช้ชีวิตสามารถช่วยลดปัจจัยเสี่ยงบางประการได้

1. รับประทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ

พยายามจัดเวลาอาหารให้เหมาะสมกับการใช้ชีวิต และหลีกเลี่ยงการอดอาหารเป็นเวลานานโดยไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ โดยเฉพาะการจำกัดอาหารอย่างรุนแรงเพื่อลดน้ำหนัก

2. ลดอาหารทอดและไขมันอิ่มตัวสูง

ลดความถี่ในการรับประทานอาหารทอด เนื้อสัตว์ติดมัน และอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง พร้อมเลือกวิธีปรุงอาหารที่ใช้ไขมันในปริมาณเหมาะสม เช่น ต้ม นึ่ง หรือย่าง

3. เพิ่มอาหารที่มีใยอาหาร

เลือกรับประทานผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีอย่างหลากหลาย เพราะใยอาหารเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการกินที่ดีต่อสุขภาพและอาจช่วยลดความเสี่ยงของโรคนิ่วในถุงน้ำดีได้

4. รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม

ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงนิ่วในถุงน้ำดีที่เพิ่มขึ้น จึงควรดูแลน้ำหนักผ่านการรับประทานอาหารที่สมดุลและการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างสม่ำเสมอ

5. ไม่ลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วเกินไป

การลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วได้ เนื่องจากทำให้องค์ประกอบของน้ำดีเปลี่ยนแปลงและอาจส่งผลต่อการบีบตัวของถุงน้ำดี ควรเลือกวิธีลดน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไปภายใต้คำแนะนำที่เหมาะสม

6. ไม่ละเลยอาการปวดท้องที่เกิดซ้ำ

หากปวดท้องด้านขวาบนบ่อยครั้ง โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหาร หรือมีอาการปวดร้าวไปด้านหลัง ไม่ควรสรุปว่าเป็นเพียงโรคกระเพาะอาหาร เพราะอาจเป็นอาการของโรคถุงน้ำดีหรือโรคอื่นที่ต้องตรวจเพิ่มเติม

การเข้ารับการตรวจตั้งแต่ระยะแรกสามารถช่วยให้แพทย์วินิจฉัยสาเหตุและวางแผนการรักษาได้เหมาะสมมากขึ้น

สรุป นิ่วในถุงน้ำดี 5,000 ก้อน เตือนอะไรเกี่ยวกับพฤติกรรมการกิน?

เรื่องราวชายวัย 40 กว่าปีที่มีอาการปวดท้องหลังอาหาร ก่อนพบว่ามีนิ่วในถุงน้ำดีจำนวนมาก เป็นตัวอย่างที่เตือนให้เห็นว่า อาการปวดท้องไม่ได้มีสาเหตุมาจากกระเพาะอาหารเสมอไป โดยเฉพาะหากปวดบริเวณท้องด้านขวาบน ปวดร้าวไปด้านหลัง หรือมีความผิดปกติของสีอุจจาระและปัสสาวะร่วมด้วย

สำหรับพฤติกรรมที่ถูกกล่าวถึงในรายงาน ได้แก่ การงดอาหารเช้าเป็นประจำและการกินของทอดมากเกินไป ทั้งสองอย่างอาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยงของโรคนิ่วในถุงน้ำดี โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับภาวะน้ำหนักเกิน แต่ไม่ได้เป็นหลักฐานยืนยันว่าเป็นสาเหตุของนิ่วจำนวน 5,000 ก้อนโดยตรง

สิ่งสำคัญคือการรับประทานอาหารอย่างสมดุล ลดอาหารไขมันอิ่มตัวสูง เพิ่มผักและใยอาหาร ดูแลน้ำหนักตัว และหลีกเลี่ยงการอดอาหารหรือลดน้ำหนักอย่างหักโหม

หากมีอาการปวดท้องซ้ำ ๆ โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหาร ควรพบแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุ ไม่ควรรอให้อาการรุนแรง เพราะนิ่วในถุงน้ำดีบางกรณีอาจนำไปสู่การอักเสบหรือภาวะแทรกซ้อนที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน