ทำไมคนมีอำนาจถึงมีแนวโน้ม "นอกใจ" มากกว่า? งานวิจัยทางจิตวิทยาชี้ 1 ปัจจัยที่คาดไม่ถึง
ไม่ใช่เพราะหมดรัก แต่คือกลไกทางจิตวิทยาที่ทำให้คนรู้สึกเหนือกว่าในความสัมพันธ์มองว่าตนเองมีทางเลือกอื่นอยู่มากมาย
อำนาจมักมาพร้อมกับความสำเร็จ ความมั่นใจในตนเอง และความสามารถในการควบคุมสิ่งต่างๆ แต่ผลการศึกษาทางจิตวิทยาชี้ให้เห็นว่า ความรู้สึกของการเป็นผู้กุมอำนาจไม่ได้ส่งผลแค่พฤติกรรมในที่ทำงานเท่านั้น ทว่ายังส่งผลกระทบต่อความซื่อสัตย์ในความสัมพันธ์รักอีกด้วย
งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Archives of Sexual Behavior ระบุว่า ผู้ที่รู้สึกว่าตนเองมีสถานะหรืออำนาจเหนือกว่าคู่รักในความสัมพันธ์ มักให้ความสนใจกับบุคคลที่สามภายนอกความสัมพันธ์มากกว่าคนทั่วไป อย่างไรก็ตาม ข้อค้นพบนี้ไม่ได้หมายความว่าคนร่ำรวย คนดัง หรือผู้บริหารทุกคนจะต้องนอกใจเสมอไป แต่สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์เน้นย้ำคือ "ความรู้สึกว่าตนเองมีอำนาจเหนือกว่าในความสัมพันธ์" ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้คนเรามั่นใจในเสน่ห์ของตัวเองมากเกินไป คิดว่าตนมีตัวเลือกสำรองมากมาย และเปิดใจให้กับคนอื่นได้ง่ายขึ้น
เมื่ออำนาจทำให้คนเราคิดว่า "ตัวเองมีทางเลือกมากกว่า"
งานวิจัยชิ้นนี้จัดทำโดยทีมนักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยไรช์แมน (Reichman University) ประเทศอิสราเอล และมหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ (University of Rochester) สหรัฐอเมริกา โดยต่อยอดจากองค์ความรู้เดิมที่พบว่า คนที่รู้สึกว่าตนมีอำนาจมักมีความมั่นใจสูง เชื่อว่าตนเองสมควรได้รับสิ่งที่ดีกว่า มีแนวโน้มตัดสินใจอย่างหุนหันพลันแล่น และไม่ค่อยคล้อยตามอิทธิพลของคนรอบข้าง
ศาสตราจารย์ กูริต เบิร์นบอม (Gurit Birnbaum) หัวหน้าทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยไรช์แมน อธิบายว่า ในบริบทของความรัก ผู้ที่รู้สึกว่าตัวเองมีอำนาจเหนือกว่ามักเชื่อว่าตนเองเป็นฝ่ายทุ่มเทและสร้างคุณค่าให้กับความสัมพันธ์มากกว่าอีกฝ่าย ความคิดนี้ทำให้พวกเขามองว่าตัวเองมีเสน่ห์ดึงดูดในสายตาคนภายนอก เมื่อประเมินคุณค่าของตัวเองสูงกว่าคู่รัก พวกเขาจึงรู้สึกพึ่งพาคนรักน้อยลง มองว่าความสัมพันธ์ปัจจุบันไม่ใช่ทางเลือกเดียวในชีวิต ส่งผลให้ระดับความผูกพันและการยึดมั่นในสัญญาใจลดต่ำลงตามไปด้วย
4 การทดลองที่เผยความเชื่อมโยงระหว่าง "อำนาจ" กับ "การนอกใจ"
เพื่อทดสอบสมมติฐานดังกล่าว ทีมวิจัยได้ทำการทดลอง 4 รูปแบบกับกลุ่มตัวอย่างที่มีความสัมพันธ์แบบรักเดียวใจเดียว (ต่างเพศ) และคบหากันมาอย่างน้อย 4 เดือน ดังนี้:
- การทดลองที่ 1 (กระตุ้นความทรงจำเรื่องอำนาจ): ให้อาสาสมัครนึกถึงเหตุการณ์ที่รู้สึกว่าตัวเองมีอำนาจเหนือกว่าคนรัก เทียบกับกลุ่มที่นึกถึงวันธรรมดาทั่วไป จากนั้นให้เขียนบรรยายจินตนาการทางเพศที่เกี่ยวข้องกับบุคคลอื่นที่ไม่ใช่คนรัก
- การทดลองที่ 2 (การประเมินทางเลือกใหม่): ให้อาสาสมัครดูภาพถ่ายของคนแปลกหน้า แล้วตัดสินใจอย่างรวดเร็วว่ามีใครบ้างที่เข้าข่ายน่าสนใจและอาจพัฒนาความสัมพันธ์ด้วยได้
- การทดลองที่ 3 (การทดสอบปฏิกิริยาต่อหน้าคนมีเสน่ห์): ให้อาสาสมัครประเมินระดับอำนาจและคุณค่าของตัวเองเทียบกับคนรัก ก่อนจะให้ทำกิจกรรมร่วมกับผู้ช่วยวิจัยที่มีหน้าตาดึงดูด แล้ววัดระดับความปรารถนาทางเพศที่มีต่อบุคคลนั้น
- การทดลองที่ 4 (การติดตามผลในชีวิตจริง 3 สัปดาห์): ติดตามคู่รักทั้งสองฝ่ายแยกกันเป็นเวลา 3 สัปดาห์ โดยให้บันทึกความรู้สึกรายวันเกี่ยวกับอำนาจในความสัมพันธ์ คุณค่าของตนเอง รวมถึงพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับบุคคลที่สาม ตั้งแต่การจินตนาการ การเกี้ยวพาราสี ไปจนถึงความสัมพันธ์ทางกาย
ผลลัพธ์จากการทดลองทั้ง 4 รูปแบบชี้ไปในทิศทางเดียวกันอย่างชัดเจนว่า ความรู้สึกมีอำนาจในความสัมพันธ์มีความเชื่อมโยงกับการให้ความสนใจบุคคลอื่น ทั้งในระดับความคิด ความปรารถนา และการมีปฏิสัมพันธ์ในชีวิตจริง
ด้านมืดของการมองว่าตัวเอง "เหนือกว่า" คู่รัก
ศาสตราจารย์ แฮร์รี ไรส์ (Harry Reis) ผู้ร่วมวิจัยจากมหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ ระบุว่า ผู้ที่รู้สึกถือไพ่เหนือกว่าในความสัมพันธ์มักมองข้ามความสำคัญของคำมั่นสัญญาที่มีต่อคู่รัก และมีโอกาสหวั่นไหวไปกับความสัมพันธ์ชั่วคราวหรือคนแปลกหน้าได้ง่ายเมื่อมีโอกาสเข้ามา
อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยย้ำว่าผลการศึกษาเป็นการชี้ให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างความรู้สึกมีอำนาจกับการเปิดใจให้คนอื่น ไม่ได้หมายความว่าคนกลุ่มนี้จะนอกใจในทุกกรณี แต่สิ่งสำคัญคืออำนาจในความรักไม่ได้เกิดจากเงินทองหรือตำแหน่งหน้าที่เสมอไป บางครั้งเพียงแค่ทัศนคติที่ยกตนข่มท่านหรือประเมินคุณค่าตัวเองสูงกว่าอีกฝ่ายอยู่ตลอดเวลา ก็เพียงพอที่จะทำลายความสมดุล ความผูกพัน และความไว้วางใจระหว่างคนสองคนได้แล้ว
ฃ

9 hours ago
2






English (US) ·