นั่งชักโครกนานแค่ไหนถึงพอดี? หมอระบบทางเดินอาหารเตือน พฤติกรรมเสี่ยงริดสีดวงที่หลายคนทำทุกวัน
นั่งชักโครกนานแค่ไหนถึงจะดีต่อสุขภาพ? เชื่อว่าหลายคนคงเคยหยิบโทรศัพท์มือถือเข้าไปเล่นระหว่างเข้าห้องน้ำ บางคนเลื่อนดูโซเชียล อ่านข่าว หรือดูคลิปวิดีโอเพลินจนลืมเวลา จากที่ตั้งใจจะใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที กลับกลายเป็นนั่งอยู่บนชักโครกนานถึง 15-20 นาทีโดยไม่รู้ตัว
แม้ห้องน้ำจะเป็นพื้นที่ส่วนตัวที่หลายคนใช้เวลาผ่อนคลาย แต่แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารเตือนว่า การนั่งชักโครกเป็นเวลานาน โดยเฉพาะเมื่อมีพฤติกรรมเบ่งอุจจาระร่วมด้วย อาจเพิ่มแรงกดต่อหลอดเลือดบริเวณทวารหนักและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ซึ่งเกี่ยวข้องกับปัญหาสุขภาพหลายอย่าง โดยเฉพาะโรคริดสีดวงทวาร
แล้วการขับถ่ายแต่ละครั้งควรใช้เวลากี่นาที หากนั่งนานเกินไปจะส่งผลอย่างไร และมีวิธีไหนช่วยให้ขับถ่ายได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องฝืนเบ่ง? ลองมาดูคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญกัน
นั่งชักโครกกี่นาทีถึงจะเหมาะสม? แพทย์แนะนำ 3-5 นาที
หลายคนอาจคิดว่าการนั่งชักโครกนาน ๆ ไม่ใช่เรื่องเสียหาย เพราะอย่างน้อยก็ได้ใช้เวลาส่วนตัวอย่างเต็มที่ แต่ในมุมมองของแพทย์ การขับถ่ายที่ดีไม่ควรต้องใช้เวลานั่งรอหรือพยายามเบ่งเป็นเวลานาน
พญ.เมลิสซา เฮิร์ชแมน (Melissa Hershman) ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารจากมหาวิทยาลัยสุขภาพและวิทยาศาสตร์โอเรกอน (Oregon Health & Science University) ประเทศสหรัฐอเมริกา ให้คำแนะนำว่าระยะเวลาที่เหมาะสมในการนั่งชักโครกควรอยู่ที่ประมาณ 3 นาทีต่อครั้ง
ขณะที่ นพ.วาเลนไทน์ มิลเลียน (Valentine Millien) แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารจากโรงพยาบาล Houston Methodist ระบุว่า เวลาประมาณ 5 นาทีเป็นระยะเวลาที่เหมาะสมสำหรับการขับถ่ายตามปกติ
ส่วน เลสลี เวด (Leslie Waid) ผู้ปฏิบัติการพยาบาลด้านระบบทางเดินอาหารจากศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก (UPMC) ให้แนวทางที่ยืดหยุ่นกว่าเล็กน้อย โดยมองว่าการขับถ่ายไม่ควรต้องใช้เวลานานเกินประมาณ 5-10 นาที
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงแนวทางทั่วไป ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องขับถ่ายเสร็จภายในเวลาเท่ากันทั้งหมด สิ่งสำคัญคือไม่ควรนั่งรอเป็นเวลานานโดยไม่มีอาการปวดถ่าย และไม่ควรออกแรงเบ่งอย่างต่อเนื่อง
หากนั่งไปประมาณ 5 นาทีแล้วยังไม่สามารถขับถ่ายได้ ควรลุกออกจากชักโครกก่อน แล้วค่อยกลับมาเข้าห้องน้ำอีกครั้งเมื่อรู้สึกปวดถ่ายจริง ๆ แทนการฝืนเบ่งหรือใช้โทรศัพท์มือถือฆ่าเวลา
เล่นโทรศัพท์ในห้องน้ำ พฤติกรรมที่ทำให้นั่งชักโครกนานโดยไม่รู้ตัว
หนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้หลายคนใช้เวลาในห้องน้ำนานเกินความจำเป็น คือการนำโทรศัพท์มือถือเข้าไปใช้ระหว่างขับถ่าย ไม่ว่าจะเป็นการอ่านข่าว ตอบข้อความ เล่นโซเชียลมีเดีย หรือดูคลิปวิดีโอ
นพ.วาเลนไทน์ มิลเลียน อธิบายว่า มีงานวิจัยพบความเชื่อมโยงระหว่างการใช้โทรศัพท์มือถือขณะอยู่บนชักโครกกับระยะเวลาที่ใช้ในห้องน้ำ โดยผู้ที่นำโทรศัพท์เข้าไปด้วยมีแนวโน้มนั่งชักโครกนานกว่าผู้ที่ไม่ได้ใช้
เมื่อมีสิ่งดึงดูดความสนใจอยู่ตรงหน้า หลายคนอาจไม่ทันสังเกตว่าตัวเองขับถ่ายเสร็จแล้ว หรือกำลังนั่งรอโดยไม่มีความจำเป็น ส่งผลให้ร่างกายอยู่ในท่านั่งบนชักโครกนานเกินไป
ปัญหาไม่ได้เกิดจากการใช้โทรศัพท์โดยตรงเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากพฤติกรรมที่ทำให้ระยะเวลานั่งชักโครกยาวนานขึ้น ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดบริเวณทวารหนัก โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัญหาริดสีดวงทวารอยู่แล้ว
ดังนั้น หากต้องการลดความเสี่ยงจากการนั่งชักโครกนานเกินไป วิธีง่ายที่สุดคือการวางโทรศัพท์มือถือไว้ข้างนอกห้องน้ำ และเข้าไปขับถ่ายเฉพาะเมื่อรู้สึกปวดถ่ายจริง ๆ
นั่งชักโครกนานเกินไป เสี่ยงโรคอะไรบ้าง?
การนั่งชักโครกนานเป็นประจำ โดยเฉพาะหากมีอาการท้องผูกและต้องออกแรงเบ่งมาก อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพบริเวณทวารหนักและอุ้งเชิงกรานได้ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารให้ความสำคัญกับปัญหาต่อไปนี้
1. เพิ่มความเสี่ยงโรคริดสีดวงทวาร
โรคริดสีดวงทวารเป็นภาวะที่หลอดเลือดบริเวณทวารหนักหรือทวารหนักส่วนล่างเกิดการบวมและมีอาการผิดปกติ เช่น คัน เจ็บ มีก้อนยื่นออกมา หรือมีเลือดออกขณะขับถ่าย
การนั่งชักโครกเป็นเวลานานอาจเพิ่มแรงกดต่อหลอดเลือดบริเวณทวารหนัก โดยเฉพาะในท่านั่งที่ก้นอยู่เหนือช่องโถสุขภัณฑ์ เมื่อรวมกับการเบ่งอุจจาระอย่างต่อเนื่อง ก็อาจทำให้อาการริดสีดวงที่มีอยู่เดิมรุนแรงขึ้นหรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาดังกล่าวได้
แพทย์จึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงการนั่งแช่บนชักโครกเป็นเวลานาน แม้จะไม่ได้กำลังเบ่งอุจจาระก็ตาม
2. อาจเกี่ยวข้องกับการเกิดแผลปริขอบทวารหนัก
แผลปริขอบทวารหนัก (Anal Fissure) คือภาวะที่เยื่อบุบริเวณทวารหนักเกิดรอยฉีกขาด ทำให้มีอาการเจ็บหรือแสบร้อนขณะถ่ายอุจจาระ และบางรายอาจมีเลือดสีแดงสดติดกระดาษชำระหรือปนออกมากับอุจจาระ
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหานี้คือการถ่ายอุจจาระแข็ง การท้องผูก และการเบ่งมากเกินไป ซึ่งมักเกิดร่วมกับพฤติกรรมการนั่งชักโครกนาน ๆ เพราะพยายามขับถ่ายให้สำเร็จ
อย่างไรก็ตาม การนั่งชักโครกนานเพียงอย่างเดียวไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของแผลปริขอบทวารหนักในทุกกรณี แต่การแก้ไขปัญหาท้องผูกและลดการเบ่งสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้
3. เพิ่มแรงกดต่อกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเป็นกลุ่มกล้ามเนื้อที่ช่วยพยุงอวัยวะภายในบริเวณเชิงกราน และมีบทบาทในการควบคุมการขับถ่ายทั้งอุจจาระและปัสสาวะ
การเบ่งอย่างรุนแรงหรือบ่อยครั้งอาจเพิ่มแรงดันในช่องท้องและแรงกดต่อกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัญหาการทำงานของกล้ามเนื้อบริเวณนี้อยู่ก่อนแล้ว
ดังนั้น หากมีอาการถ่ายลำบากเป็นประจำ รู้สึกถ่ายไม่สุด หรือต้องเบ่งมากทุกครั้ง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ แทนการพยายามนั่งให้นานขึ้น เพราะอาการดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับภาวะท้องผูกหรือความผิดปกติในการประสานงานของกล้ามเนื้อขณะขับถ่าย
ขับถ่ายอย่างไรให้ถูกวิธี? 4 เคล็ดลับที่ช่วยลดการเบ่ง
นอกจากการลดระยะเวลานั่งชักโครกแล้ว การจัดท่าทางและปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะสามารถช่วยให้การขับถ่ายเป็นไปอย่างสะดวกขึ้น และลดความจำเป็นในการออกแรงเบ่งมากเกินไป
1. ใช้เก้าอี้เตี้ยรองเท้าขณะนั่งชักโครก
การวางเก้าอี้เตี้ยไว้ใต้เท้า เพื่อยกเข่าให้สูงกว่าระดับสะโพกเล็กน้อย เป็นวิธีที่อาจช่วยให้ขับถ่ายได้สะดวกขึ้นสำหรับบางคน เพราะทำให้ท่านั่งใกล้เคียงกับการนั่งยอง ๆ มากขึ้น
การจัดท่าเช่นนี้อาจช่วยปรับมุมระหว่างลำไส้ตรงกับทวารหนัก ทำให้อุจจาระเคลื่อนผ่านได้ง่ายขึ้นและลดความจำเป็นในการออกแรงเบ่ง อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
2. ไม่ฝืนเบ่ง หากยังไม่รู้สึกปวดถ่าย
หากนั่งบนชักโครกแล้วไม่มีความรู้สึกอยากถ่าย ไม่ควรพยายามออกแรงเบ่งอย่างต่อเนื่อง เพราะอาจเพิ่มแรงกดบริเวณทวารหนักโดยไม่จำเป็น
ควรรอให้ร่างกายส่งสัญญาณปวดถ่ายตามธรรมชาติ แล้วจึงกลับมาเข้าห้องน้ำอีกครั้ง โดยหลีกเลี่ยงการกลั้นอุจจาระเป็นเวลานานเมื่อรู้สึกปวดถ่ายจริง ๆ
3. รับประทานอาหารที่มีกากใยและดื่มน้ำอย่างเพียงพอ
การรับประทานผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และอาหารที่มีใยอาหารอย่างเหมาะสม มีส่วนช่วยให้การขับถ่ายเป็นปกติและลดปัญหาอุจจาระแข็งได้
ควรดื่มน้ำให้เพียงพอตามความต้องการของร่างกาย รวมถึงออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวร่างกายอย่างสม่ำเสมอ เพราะพฤติกรรมเหล่านี้ช่วยสนับสนุนการทำงานของระบบทางเดินอาหาร
4. หลีกเลี่ยงการเล่นโทรศัพท์หรืออ่านหนังสือระหว่างขับถ่าย
แม้หลายคนจะรู้สึกว่าการใช้โทรศัพท์ช่วยให้เวลาผ่านไปเร็วขึ้น แต่ในความเป็นจริงอาจทำให้นั่งบนชักโครกนานเกินความจำเป็น
การฝึกเข้าห้องน้ำโดยไม่ทำกิจกรรมอื่นร่วมด้วย จะช่วยให้จดจ่อกับสัญญาณของร่างกายมากขึ้น เมื่อขับถ่ายเสร็จก็ควรลุกออกจากชักโครก แทนการนั่งต่อเพื่อเล่นโทรศัพท์หรือทำกิจกรรมอื่น
มีอาการแบบไหนควรไปพบแพทย์?
หากมีปัญหาขับถ่ายลำบากเป็นประจำ ไม่ควรพยายามแก้ปัญหาด้วยการนั่งชักโครกให้นานขึ้น เพราะอาจมีสาเหตุจากภาวะท้องผูกเรื้อรังหรือความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารที่จำเป็นต้องได้รับการประเมิน
โดยเฉพาะหากพบอาการต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุอย่างเหมาะสม
- มีเลือดออกทางทวารหนักหรือพบเลือดปนในอุจจาระ
- มีอาการปวดทวารหนักอย่างรุนแรงหรือเจ็บขณะขับถ่ายเป็นประจำ
- ท้องผูกเรื้อรัง ต้องเบ่งมาก หรือรู้สึกถ่ายไม่สุดบ่อยครั้ง
- พฤติกรรมการขับถ่ายเปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุ
- มีอาการปวดท้องร่วมกับน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ หรือมีอาการผิดปกติอื่นที่น่ากังวล
หากมีเลือดออกมาก หน้ามืด หรือปวดท้องรุนแรงร่วมกับอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการประเมินทางการแพทย์โดยเร่งด่วน ไม่ควรสรุปด้วยตัวเองว่าเป็นเพียงโรคริดสีดวงทวาร
สรุป นั่งชักโครกนานแค่ไหนถึงดีต่อสุขภาพ?
สำหรับคำถามที่ว่า นั่งชักโครกนานแค่ไหนถึงเหมาะสม ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารแนะนำให้ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที โดยประมาณ 3-5 นาที และไม่ควรนั่งเบ่งหรือรอขับถ่ายเป็นเวลานานเกิน 5-10 นาทีเป็นประจำ เพราะอาจเพิ่มแรงกดต่อหลอดเลือดบริเวณทวารหนักและทำให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้
พฤติกรรมสำคัญที่ควรหลีกเลี่ยงคือการนำโทรศัพท์มือถือเข้าไปเล่นระหว่างขับถ่าย เพราะอาจทำให้นั่งชักโครกนานโดยไม่รู้ตัว ขณะเดียวกัน การใช้เก้าอี้เตี้ยรองเท้า รับประทานอาหารที่มีกากใย ดื่มน้ำเพียงพอ และไม่ฝืนเบ่ง ก็เป็นวิธีที่ช่วยให้การขับถ่ายสะดวกขึ้นได้
หากนั่งชักโครกแล้วไม่สามารถขับถ่ายได้ภายในเวลาประมาณ 5 นาที ควรลุกออกมาก่อนและกลับเข้าไปใหม่เมื่อรู้สึกปวดถ่าย เพราะการดูแลสุขภาพระบบขับถ่ายไม่ได้อยู่ที่การนั่งให้นานที่สุด แต่อยู่ที่การรับฟังสัญญาณของร่างกายและหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่สร้างแรงกดโดยไม่จำเป็น
หมายเหตุ: ระยะเวลาขับถ่ายที่กล่าวถึงเป็นคำแนะนำทั่วไปจากผู้เชี่ยวชาญ ไม่ใช่เกณฑ์วินิจฉัยโรค หากมีปัญหาท้องผูกเรื้อรัง เลือดออกทางทวารหนัก หรือขับถ่ายผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุ
- ไขมันเลว "กลัว" เครื่องดื่มแก้วละ 20 บาท วิจัยคอนเฟิร์มแล้ว ทั้งผู้ใหญ่-เด็กต่างก็ชื่นชอบ!
- แพทย์สอนวิธี "เสกอึ" ตอนเช้าๆ ให้โล่งท้องก่อนออกบ้าน ไม่ต้องเข้าห้องน้ำออฟฟิศ!!


16 hours ago
1





English (US) ·