"น้ำมันหมู" ใช้แทนน้ำมันพืช เป็นความคิดที่ดีหรือไม่? หมอเฉลยแล้ว! : เช็กข่าวชัวร์

9 hours ago 4

เลิกตามกระแส! แพทย์เตือนใช้น้ำมันหมูทำอาหาร 100% แทนน้ำมันพืช เสี่ยงโรคหลอดโรคหัวใจและอุดตัน

กลายเป็นกระแสที่ถูกส่งต่อและวิพากษ์วิจารณ์อย่างแพร่หลายในกลุ่มคนรักสุขภาพและกลุ่มแม่บ้าน เมื่อผู้บริโภคบางส่วนเริ่มหันหลังให้น้ำมันพืชเนื่องจากความกังวลเรื่องปัญหาน้ำมันไม่ดัดแปลงหรือน้ำมันปลอมปนที่ไม่ได้มาตรฐานตามท้องตลาด แล้วหันกลับมาใช้ "น้ำมันหมู" หรือไขมันสัตว์ในการประกอบอาหารประเภทผัดและทอด 100% เพราะเชื่อมั่นว่าเป็นวัตถุดิบธรรมชาติที่ปลอดภัยและให้รสชาติที่กลมกล่อมแบบดั้งเดิม ทว่าในมุมมองของแพทย์และนักโภชนาการ การเปลี่ยนมาใช้ไขมันสัตว์ทดแทนไขมันพืชทั้งหมดอย่างถาวร อาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีต่อระบบสรีรวิทยาของร่างกายในระยะยาว

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ทำการตรวจสอบข้อเท็จจริงทางการแพทย์เกี่ยวกับประเด็นโภชนาการดังกล่าว เพื่อให้ผู้บริโภคได้เข้าใจหลักการบริโภคไขมันอย่างถูกต้องและสมดุล

ข้อดีและข้อจำกัดของ "น้ำมันหมู" ในมุมมองทางการแพทย์

คณะแพทย์จากกลุ่มโรงพยาบาลวินเมก (Vinmec Hospital) ได้ให้ข้อมูลทางวิชาการว่า การใช้น้ำมันหมูในการประกอบอาหารมีทั้งข้อดีและข้อจำกัดที่ผู้บริโภคจำเป็นต้องรู้เท่าทัน โดยในแง่ของประโยชน์ น้ำมันหมูเป็นแหล่งรวมของวิตามินที่ละลายในไขมัน เช่น วิตามินเอ และวิตามินดี นอกจากนี้ น้ำมันหมูจัดเป็นไขมันสัตว์ที่มีโครงสร้างทางเคมีค่อนข้างคงตัวและทนต่อความร้อนสูง (High Smoke Point) คุณสมบัติต่าง ๆ นี้ทำให้เมื่อนำน้ำมันหมูไปใช้ในเมนูทอดหรือเจียวที่อุณหภูมิสูง เนื้อน้ำมันจะไม่เกิดการแปรสภาพหรือแตกตัวเป็นสารก่อมะเร็งได้อย่างรวดเร็วเหมือนน้ำมันพืชบางชนิด

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดร้ายแรงของน้ำมันหมูและไขมันสัตว์ทุกชนิดคือ มีปริมาณ กรดไขมันอิ่มตัว (Saturated Fatty Acids) และคอเลสเตอรอลในระดับสูง หากร่างกายได้รับสารอาหารกลุ่มนี้เป็นประจำในปริมาณที่เกินขีดจำกัด จะส่งผลให้เกิดการสะสมของไขมันในผนังหลอดเลือด นำไปสู่ภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis) โรคระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคอัมพฤกษ์อัมพาตหรือโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (Stroke)

ข้อดีและข้อจำกัดของ "น้ำมันพืช"

ในทางตรงกันข้าม ข้อดีเด่นชัดของน้ำมันพืชคือ อุดมไปด้วยกรดไขมันไม่อิ่มตัว (Unsaturated Fatty Acids) ซึ่งบางชนิดมีสัดส่วนสูงถึง 70% ถึง 85% ของปริมาณไขมันทั้งหมด และที่สำคัญคือน้ำมันพืชธรรมชาติจะปราศจากคอเลสเตอรอล นอกจากนี้ยังมีวิตามินอีและวิตามินเค ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยปกป้องและบำรุงระบบไหลเวียนโลหิตหากบริโภคอย่างเหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดของน้ำมันพืชคือ กรดไขมันไม่อิ่มตัวจะไม่ทนต่อความร้อนสูงเป็นเวลานาน หากนำน้ำมันพืชทั่วไป (ยกเว้นน้ำมันปาล์มหรือน้ำมันรำข้าวบางประเภท) ไปใช้ในเมนูทอดซ้ำหรือใช้ความร้อนสูงเป็นเวลานาน โครงสร้างโมเลกุลจะถูกทำลาย สลายตัว และแปรสภาพเป็นสารอนุมูลอิสระและสารพิษที่เป็นอันตรายต่อเซลล์ในร่างกายแทน

สูตรคำนวณสัดส่วนไขมันที่ถูกต้องตามช่วงวัย

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ทางออกที่ดีที่สุดสำหรับสุขอนามัยในครัวเรือนไม่ใช่การเลือกใช้อย่างใดอย่างหนึ่งจนสุดโต่ง แต่คือ "การใช้ผสมผสานร่วมกัน" ในสัดส่วนที่เหมาะสมตามความต้องการของร่างกายในแต่ละช่วงวัย ดังนี้:

กลุ่มเด็กทารกอายุต่ำกว่า 1 ปี: ควรได้รับสัดส่วนของไขมันสัตว์ (น้ำมันหมู) ต่อ น้ำมันพืช ในอัตราส่วน 70 : 30 เนื่องจากร่างกายของเด็กในวัยนี้จำเป็นต้องใช้คอเลสเตอรอลและไขมันอิ่มตัวในการสร้างเซลล์สมองและระบบประสาท โดยสัดส่วนของไขมันควรคิดเป็น 40-45% ของพลังงานที่ได้รับทั้งหมดในแต่ละวัน
กลุ่มเด็กอายุ 1 ปีขึ้นไปและผู้ใหญ่: ควรปรับอัตราส่วนการใช้งานให้มีความสมดุลเท่ากันที่ 50 : 50 (น้ำมันพืชครึ่งหนึ่ง และน้ำมันหมูครึ่งหนึ่ง) โดยเลือกประเภทน้ำมันให้สอดคล้องกับวิธีการปรุงอาหาร เช่น ใช้น้ำมันหมูสำหรับเมนูทอดหนักที่ใช้ความร้อนสูง และใช้น้ำมันพืชสำหรับเมนูผัดผักหรือการทำน้ำสลัด

บทสรุปและคำแนะนำในการบริโภค

ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการเน้นย้ำว่า ผู้บริโภคไม่ควรตื่นตระหนกกับกระแสข่าวลือจนหันมาเปลี่ยนพฤติกรรมการกินตามกระแสสังคมออนไลน์โดยขาดการวิเคราะห์ แนวทางปฏิบัติที่ปลอดภัยที่สุดคือการเลือกซื้อน้ำมันพืชจากตราสินค้าหรือผู้ผลิตที่มีความน่าเชื่อถือ มีการระบุแหล่งที่มาและผ่านการตรวจสอบมาตรฐานสิทธิบัตรอย่างถูกต้อง หลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันทอดซ้ำหลาย ๆ ครั้ง และหันมาจัดสัดส่วนการทานไขมันพืชและไขมันสัตว์ให้สมดุล ควบคู่กับการทานผักและผลไม้ เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในอนาคต