คนที่เสี่ยงมะเร็งน้อยลง มักมี 6 พฤติกรรมนี้ เช็กตัวเองว่าทำได้กี่ข้อ
พฤติกรรมลดความเสี่ยงมะเร็งมีอะไรบ้าง? หลายคนอาจคิดว่าโรคมะเร็งเป็นเรื่องของโชคชะตา ใครจะป่วยก็คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ ขณะที่บางคนพยายามมองหาอาหารหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่โฆษณาว่าช่วยต้านมะเร็ง โดยหวังว่าจะสามารถป้องกันโรคร้ายนี้ได้
แต่ความจริงแล้ว การเกิดโรคมะเร็งมีความซับซ้อนกว่านั้น เพราะเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย ทั้งอายุ พันธุกรรม สิ่งแวดล้อม การติดเชื้อ และพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่สะสมมาเป็นเวลานาน แม้ปัจจัยบางอย่างจะเปลี่ยนแปลงไม่ได้ แต่ยังมีหลายเรื่องที่เราสามารถปรับเปลี่ยนเพื่อลดโอกาสเกิดโรคได้
องค์การอนามัยโลก (WHO) และองค์การระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็ง (IARC) เผยแพร่ผลวิเคราะห์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ว่า ผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่ทั่วโลกประมาณ 37% ในปี 2022 มีความเกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยงที่สามารถป้องกันได้ เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ ภาวะน้ำหนักเกิน การไม่ออกกำลังกาย และการติดเชื้อบางชนิด
ขณะที่แนวทางการใช้ชีวิตเพื่อป้องกันมะเร็งของจีนฉบับปี 2026 ก็ให้ความสำคัญกับการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันเช่นกัน โดยเน้นว่าการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องมีความสำคัญกว่าการพึ่งพาอาหารหรือผลิตภัณฑ์ชนิดใดชนิดหนึ่ง
ลองมาสำรวจ 6 พฤติกรรมที่ช่วยลดความเสี่ยงมะเร็ง ซึ่งหลายข้อเป็นเรื่องพื้นฐานที่เริ่มต้นทำได้ตั้งแต่วันนี้ พร้อมเช็กว่าตัวเองมีพฤติกรรมเหล่านี้ครบแล้วหรือยัง
1. ไม่สูบบุหรี่ และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่จากคนรอบข้าง
หนึ่งในพฤติกรรมที่สำคัญที่สุดสำหรับการลดความเสี่ยงมะเร็งคือการไม่สูบบุหรี่ เพราะควันบุหรี่มีสารเคมีจำนวนมาก รวมถึงสารที่ได้รับการยืนยันว่าก่อมะเร็งในมนุษย์
หลายคนอาจเข้าใจว่าการสูบบุหรี่เพียงวันละไม่กี่มวนไม่เป็นอันตราย หรือหากสูบมาหลายสิบปีแล้ว การเลิกบุหรี่ก็คงไม่ช่วยอะไรอีก แต่ความเชื่อเหล่านี้ไม่ถูกต้อง เพราะไม่มีระดับการสูบบุหรี่ที่ถือว่าปลอดภัย และการเลิกสูบบุหรี่ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพไม่ว่าจะเลิกเมื่ออายุเท่าใด
สารพิษจากควันบุหรี่สามารถทำลายสารพันธุกรรมหรือ DNA ของเซลล์ และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งหลายชนิด ไม่ใช่เฉพาะมะเร็งปอดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงมะเร็งช่องปาก กล่องเสียง หลอดอาหาร กระเพาะปัสสาวะ และมะเร็งชนิดอื่น ๆ
นอกจากนี้ ผู้ที่ไม่ได้สูบบุหรี่เองแต่ได้รับควันบุหรี่มือสองเป็นประจำ ก็มีความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งปอดเพิ่มขึ้นได้เช่นกัน ส่วนบุหรี่ไฟฟ้าก็ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ที่ปราศจากอันตราย แม้ความเสี่ยงระยะยาวจะยังอยู่ระหว่างการศึกษา
สิ่งที่ควรทำ: หากไม่เคยสูบบุหรี่ ควรหลีกเลี่ยงการเริ่มสูบ ส่วนผู้ที่สูบบุหรี่อยู่ควรหาทางเลิกโดยเร็วที่สุด และพยายามจัดสภาพแวดล้อมภายในบ้านกับที่ทำงานให้ปลอดควันบุหรี่
2. รักษาน้ำหนักและรอบเอวให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
บางคนอาจมองว่าการมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นเมื่ออายุมากขึ้นเป็นเรื่องธรรมดา โดยเฉพาะเมื่อเข้าสู่วัยกลางคน แต่ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งหลายชนิด
ข้อมูลจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (National Cancer Institute) ระบุว่า ภาวะอ้วนมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของมะเร็งอย่างน้อย 13 ชนิด เช่น มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งตับ มะเร็งไต และมะเร็งเต้านมหลังหมดประจำเดือน
กลไกที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่ การอักเสบเรื้อรังระดับต่ำ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน และภาวะดื้อต่ออินซูลิน ซึ่งอาจส่งผลต่อกระบวนการเจริญเติบโตและการแบ่งตัวของเซลล์
การดูแลน้ำหนักจึงไม่ควรสนใจเฉพาะตัวเลขบนเครื่องชั่งเท่านั้น แต่ควรพิจารณารอบเอวและปริมาณไขมันสะสมบริเวณหน้าท้องด้วย เพราะไขมันช่องท้องมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงด้านสุขภาพหลายประการ
สำหรับเกณฑ์ที่บทความต้นฉบับอ้างอิงจากประเทศจีน ผู้ใหญ่ที่มี BMI ระหว่าง 18.5-23.9 ถือว่าอยู่ในช่วงปกติ ส่วน BMI ตั้งแต่ 24 ขึ้นไปจัดเป็นน้ำหนักเกิน และตั้งแต่ 28 ขึ้นไปจัดเป็นโรคอ้วน โดยกำหนดรอบเอวที่บ่งชี้ภาวะอ้วนลงพุงไว้ที่ 90 เซนติเมตรขึ้นไปสำหรับผู้ชาย และ 85 เซนติเมตรขึ้นไปสำหรับผู้หญิง
อย่างไรก็ตาม เกณฑ์เหล่านี้เป็นเกณฑ์ที่ใช้ในประเทศจีน สำหรับคนไทยควรอ้างอิงแนวทางของบุคลากรทางการแพทย์และเกณฑ์ที่เหมาะสมกับประชากรเอเชีย โดย BMI เป็นเพียงเครื่องมือประเมินเบื้องต้น ไม่ใช่ตัวชี้วัดสุขภาพทั้งหมด
สิ่งที่ควรทำ: ตรวจสอบน้ำหนักและรอบเอวอย่างสม่ำเสมอ เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ควบคุมปริมาณพลังงาน และเพิ่มกิจกรรมทางกาย เพื่อรักษาน้ำหนักให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมกับร่างกาย
3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และไม่ปล่อยให้นั่งนานเกินไป
การใช้ชีวิตที่ต้องนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์หลายชั่วโมง ขับรถเป็นเวลานาน หรือพักผ่อนด้วยการดูโทรทัศน์ต่อเนื่อง อาจทำให้ร่างกายเคลื่อนไหวน้อยกว่าที่ควร แม้บางคนจะรู้สึกว่าตัวเองทำกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดทั้งวันก็ตาม
การมีกิจกรรมทางกายอย่างสม่ำเสมอมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งบางชนิดที่ลดลง โดยเฉพาะมะเร็งลำไส้ใหญ่และมะเร็งเต้านม รวมถึงมีประโยชน์ต่อสุขภาพหัวใจ การควบคุมน้ำหนัก และการทำงานของระบบเผาผลาญ
องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ผู้ใหญ่ทำกิจกรรมทางกายระดับปานกลางอย่างน้อย 150-300 นาทีต่อสัปดาห์ หรือกิจกรรมระดับหนักประมาณ 75-150 นาทีต่อสัปดาห์ โดยสามารถแบ่งทำเป็นช่วง ๆ ได้ ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายรวดเดียวเป็นเวลานาน
กิจกรรมระดับปานกลาง ได้แก่ การเดินเร็ว ปั่นจักรยานด้วยความเร็วพอเหมาะ เต้นรำ หรือทำงานบ้านที่ต้องออกแรงจนหัวใจเต้นเร็วขึ้นและหายใจแรงขึ้น แต่ยังสามารถพูดคุยได้
สิ่งสำคัญคือ กิจกรรมในชีวิตประจำวันสามารถนับเป็นการเคลื่อนไหวร่างกายได้เช่นกัน ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายในฟิตเนสเท่านั้น แต่ควรทำให้ต่อเนื่องและมีความหนักเพียงพอที่จะเกิดประโยชน์ต่อสุขภาพ
สำหรับผู้ที่ต้องนั่งทำงานเป็นเวลานาน ควรลุกขึ้นเปลี่ยนอิริยาบถ เดิน หรือขยับร่างกายเป็นระยะ เพื่อลดเวลาที่ใช้ไปกับการนั่งนิ่ง ๆ
สิ่งที่ควรทำ: ลองเริ่มจากเดินเร็ววันละ 30 นาที ประมาณ 5 วันต่อสัปดาห์ และค่อย ๆ เพิ่มกิจกรรมตามความพร้อมของร่างกาย ส่วนผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัวควรเลือกกิจกรรมที่ปลอดภัยและเหมาะกับสุขภาพของตนเอง
4. เลือกกินอาหารให้เหมาะสม และลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
อาหารเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาว แต่การป้องกันมะเร็งไม่ได้หมายถึงการต้องกินอาหารราคาแพง หรือซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่โฆษณาว่าช่วยต้านมะเร็ง
สิ่งที่ควรให้ความสำคัญคือรูปแบบการรับประทานอาหารโดยรวม เช่น การกินผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และถั่วให้หลากหลาย พร้อมจำกัดอาหารแปรรูปบางประเภทและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
ผัก ผลไม้ และธัญพืช ควรกินให้หลากหลาย
แนวทางโภชนาการสำหรับประชาชนจีน ปี 2022 แนะนำให้ผู้ใหญ่รับประทานผักประมาณ 300-500 กรัมต่อวัน ผลไม้ 200-350 กรัม และธัญพืชในปริมาณที่เหมาะสม โดยให้มีธัญพืชไม่ขัดสีและถั่วรวมอยู่ในอาหารประจำวัน
อาหารจากพืชมีใยอาหาร วิตามิน แร่ธาตุ และสารพฤกษเคมีหลายชนิด ซึ่งมีบทบาทต่อสุขภาพโดยรวม โดยเฉพาะใยอาหารจากธัญพืชไม่ขัดสีที่มีหลักฐานสนับสนุนว่าช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้
อย่างไรก็ตาม การกินผักหรือผลไม้ชนิดใดชนิดหนึ่งในปริมาณมากไม่ได้รับประกันว่าจะป้องกันมะเร็งได้ จึงควรเน้นความหลากหลายมากกว่าการยึดติดกับอาหารเพียงไม่กี่ชนิด
จำกัดเนื้อสัตว์แปรรูป และหลีกเลี่ยงอาหารขึ้นรา
เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก เบคอน แฮม และเนื้อหมักเกลือบางประเภท มีหลักฐานเชื่อมโยงกับความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเมื่อรับประทานเป็นประจำในปริมาณมาก
นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่ขึ้นรา เพราะอาหารบางประเภทอาจปนเปื้อนสารพิษจากเชื้อรา เช่น อะฟลาทอกซิน ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงมะเร็งตับ
ส่วนการกินอาหารเค็มจัด อาหารหมักดองบางประเภท และอาหารที่ผ่านการปิ้งย่างจนไหม้เกรียมบ่อยครั้ง ก็ควรจำกัดและเลือกวิธีประกอบอาหารที่เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องงดอาหารทุกชนิดที่ผ่านการย่างหรือทอดอย่างเด็ดขาด
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไม่มีระดับที่ปลอดภัยต่อความเสี่ยงมะเร็ง
อีกเรื่องที่หลายคนเข้าใจผิดคือการดื่มไวน์หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพียงเล็กน้อยจะช่วยบำรุงหลอดเลือดและไม่มีผลเสียต่อสุขภาพ
ในความเป็นจริง เครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งช่องปาก มะเร็งคอหอย มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งตับ มะเร็งลำไส้ใหญ่ และมะเร็งเต้านม
เมื่อร่างกายเผาผลาญแอลกอฮอล์ จะเกิดสารอะเซทัลดีไฮด์ (Acetaldehyde) ซึ่งสามารถทำลายสารพันธุกรรมของเซลล์ได้ และเป็นหนึ่งในกลไกที่เกี่ยวข้องกับการเกิดมะเร็ง
องค์การอนามัยโลกระบุว่าไม่มีระดับการดื่มแอลกอฮอล์ที่ถือว่าปลอดภัยอย่างสมบูรณ์ในแง่ความเสี่ยงมะเร็ง ดังนั้น หากต้องการลดความเสี่ยงให้มากที่สุด การไม่ดื่มจึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสม
ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์แล้วมีอาการหน้าแดงง่ายอาจมีความผิดปกติในการเผาผลาญแอลกอฮอล์ ซึ่งทำให้สารอะเซทัลดีไฮด์สะสมได้มากขึ้น จึงไม่ควรฝืนดื่มหรือคิดว่าการฝึกดื่มจะทำให้ร่างกายทนแอลกอฮอล์ได้อย่างปลอดภัย
สิ่งที่ควรทำ: เน้นอาหารสดและหลากหลาย เพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี จำกัดเนื้อสัตว์แปรรูป ลดอาหารและเครื่องดื่มหวานจัด และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพื่อลดความเสี่ยงมะเร็ง
5. ป้องกันการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง และรับวัคซีนตามคำแนะนำ
หลายคนอาจไม่ทราบว่าโรคมะเร็งบางชนิดมีความเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย โดยเฉพาะการติดเชื้อเรื้อรังที่ทำให้เกิดการอักเสบหรือความผิดปกติของเซลล์เป็นเวลานาน
เชื้อที่มีหลักฐานเกี่ยวข้องกับมะเร็ง ได้แก่ ไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสตับอักเสบซี เชื้อเอชพีวี (HPV) เชื้อแบคทีเรียเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (Helicobacter pylori หรือ H. pylori) และไวรัสเอปสไตน์-บาร์ (Epstein-Barr virus หรือ EBV)
อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าผู้ติดเชื้อทุกคนจะต้องเป็นมะเร็ง เพราะความเสี่ยงยังขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อ ระยะเวลาการติดเชื้อ ภูมิคุ้มกัน และปัจจัยอื่น ๆ
วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี ช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งตับ
การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีแบบเรื้อรังเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคตับแข็งและมะเร็งตับ การฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีจึงเป็นมาตรการสำคัญในการป้องกันการติดเชื้อและลดความเสี่ยงมะเร็งตับในระยะยาว
ส่วนไวรัสตับอักเสบซียังไม่มีวัคซีนป้องกันที่ใช้ทั่วไป แต่ปัจจุบันมีการรักษาด้วยยาต้านไวรัสที่สามารถกำจัดเชื้อได้ในผู้ป่วยจำนวนมาก ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนของตับ
วัคซีน HPV ช่วยป้องกันมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับเชื้อไวรัส
การติดเชื้อ HPV ชนิดความเสี่ยงสูงอย่างต่อเนื่องเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูก และยังเกี่ยวข้องกับมะเร็งทวารหนัก อวัยวะเพศ และมะเร็งบริเวณช่องปากกับลำคอบางชนิด
วัคซีน HPV สามารถป้องกันการติดเชื้อไวรัสบางสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงได้ โดยประสิทธิภาพในการป้องกันจะดีที่สุดเมื่อได้รับวัคซีนก่อนมีโอกาสสัมผัสเชื้อ
อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ได้รับวัคซีน HPV แล้วก็ยังควรเข้ารับการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำ เพราะวัคซีนไม่สามารถป้องกันเชื้อ HPV ทุกสายพันธุ์ที่ก่อมะเร็งได้
เชื้อ H. pylori กับความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหาร
เชื้อแบคทีเรีย H. pylori เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับโรคกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง แผลในกระเพาะอาหาร และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหารบางชนิด
หากมีอาการทางกระเพาะอาหารที่ควรได้รับการประเมิน หรือมีปัจจัยเสี่ยงตามเกณฑ์ของแพทย์ อาจจำเป็นต้องตรวจหาเชื้อและรับการรักษาอย่างเหมาะสม แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจำเป็นต้องตรวจหาเชื้อเป็นประจำโดยไม่มีข้อบ่งชี้
สิ่งที่ควรทำ: ตรวจสอบประวัติการรับวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีและ HPV หลีกเลี่ยงการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน ไม่ใช้ของใช้ส่วนตัวที่อาจปนเปื้อนเลือดร่วมกับผู้อื่น และปรึกษาแพทย์เมื่อมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง
6. ตรวจสุขภาพและคัดกรองมะเร็งให้เหมาะกับอายุและความเสี่ยง
อีกหนึ่งความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อยคือ การตรวจสุขภาพประจำปีแล้วผลเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติ หมายความว่าร่างกายไม่มีโรคมะเร็งอย่างแน่นอน
ในความเป็นจริง การตรวจสุขภาพทั่วไปไม่เหมือนกับการตรวจคัดกรองมะเร็ง เพราะมะเร็งบางชนิดอาจยังไม่ทำให้เกิดอาการผิดปกติหรือส่งผลต่อผลเลือดพื้นฐานในระยะเริ่มต้น
การคัดกรองมะเร็งแต่ละชนิดมีวิธีการแตกต่างกัน และไม่ใช่ทุกคนจำเป็นต้องตรวจด้วยวิธีเดียวกันหรือเริ่มตรวจในช่วงอายุเท่ากัน
ตัวอย่างการตรวจคัดกรองที่มีการใช้ในทางการแพทย์ ได้แก่
- มะเร็งปากมดลูก: การตรวจ HPV DNA หรือการตรวจคัดกรองตามแนวทางที่เหมาะสมกับช่วงอายุ
- มะเร็งเต้านม: การตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์เต้านม หรือแมมโมแกรม ตามอายุและปัจจัยเสี่ยง
- มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง: การตรวจอุจจาระเพื่อหาเลือดแฝง หรือการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ตามข้อบ่งชี้
- มะเร็งปอด: การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้รังสีต่ำ (Low-dose CT) ในกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงและเข้าเกณฑ์คัดกรอง
- มะเร็งตับ: การติดตามด้วยวิธีที่เหมาะสมในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ป่วยตับแข็งหรือผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีบางกลุ่ม
การตรวจคัดกรองควรทำตามข้อบ่งชี้ ไม่จำเป็นต้องตรวจมะเร็งทุกชนิดพร้อมกัน เพราะการตรวจที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้เกิดผลบวกลวง นำไปสู่การตรวจเพิ่มเติมโดยไม่จำเป็น หรือทำให้เกิดความกังวลโดยไม่มีประโยชน์ที่ชัดเจน
นอกจากนี้ ไม่ควรเชื่อว่าการตรวจสารบ่งชี้มะเร็งในเลือด (Tumor Markers) หลายรายการสามารถใช้ยืนยันได้ว่าร่างกายไม่มีมะเร็ง เพราะการตรวจชนิดนี้มีข้อจำกัด และไม่ได้เหมาะสำหรับคัดกรองมะเร็งทุกชนิดในคนทั่วไป
สิ่งที่ควรทำ: ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินว่าควรเริ่มคัดกรองมะเร็งชนิดใด เมื่ออายุเท่าใด และควรตรวจบ่อยเพียงใด โดยพิจารณาประวัติครอบครัว โรคประจำตัว และปัจจัยเสี่ยงเฉพาะบุคคลร่วมด้วย
หากมีอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง เช่น น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ เลือดออกผิดปกติ ก้อนโตขึ้นเรื่อย ๆ หรืออาการเรื้อรังที่ไม่ดีขึ้น ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ ไม่ควรรอจนถึงวันตรวจสุขภาพประจำปี
ทำครบทั้ง 6 ข้อแล้ว จะไม่เป็นมะเร็งแน่นอนหรือไม่?
แม้พฤติกรรมทั้ง 6 ข้อจะช่วยลดปัจจัยเสี่ยงหลายประการที่เกี่ยวข้องกับโรคมะเร็ง แต่ไม่สามารถรับประกันได้ว่าผู้ที่ปฏิบัติตามทั้งหมดจะไม่ป่วยเป็นมะเร็งตลอดชีวิต
โรคมะเร็งเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ที่มีสาเหตุได้หลากหลาย บางกรณีเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมและอายุที่เพิ่มขึ้น รวมถึงความเปลี่ยนแปลงของสารพันธุกรรมที่เกิดขึ้นระหว่างการแบ่งตัวของเซลล์ ซึ่งไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด
การมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดีจึงเป็นวิธีลดความเสี่ยง ไม่ใช่เครื่องรับประกันว่าจะปลอดโรค ส่วนการตรวจคัดกรองที่เหมาะสมก็ช่วยให้พบมะเร็งบางชนิดหรือความผิดปกติก่อนเป็นมะเร็งได้เร็วขึ้น ซึ่งอาจเพิ่มโอกาสรักษาให้ได้ผลดี
ขณะเดียวกัน ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งก็ไม่ควรถูกตัดสินว่าเป็นผลจากการใช้ชีวิตไม่ดีเสมอไป เพราะโรคนี้มีปัจจัยที่เกี่ยวข้องหลายด้าน และบางคนอาจป่วยแม้ดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสมแล้วก็ตาม
สรุป 6 พฤติกรรมที่ช่วยลดความเสี่ยงมะเร็ง เริ่มต้นได้ตั้งแต่วันนี้
การลดความเสี่ยงมะเร็งไม่จำเป็นต้องเริ่มจากอาหารราคาแพงหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดพิเศษ แต่สามารถเริ่มต้นจากพฤติกรรมพื้นฐานที่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ ได้แก่
- ไม่สูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่มือสอง
- รักษาน้ำหนักและรอบเอวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอและลดพฤติกรรมนั่งนาน
- รับประทานอาหารที่สมดุล และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ป้องกันการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง และรับวัคซีนตามคำแนะนำ
- ตรวจคัดกรองมะเร็งให้เหมาะกับอายุและความเสี่ยงของตนเอง
ทั้ง 6 พฤติกรรมนี้ไม่ได้ทำให้เราปลอดจากมะเร็ง 100% แต่เป็นแนวทางสำคัญในการลดความเสี่ยงที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ พร้อมช่วยดูแลสุขภาพโดยรวมและลดโอกาสเกิดโรคเรื้อรังชนิดอื่น ๆ ไปพร้อมกัน
หากวันนี้ยังทำได้ไม่ครบทุกข้อ ก็ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทุกอย่างในคราวเดียว อาจเริ่มจากเลิกบุหรี่ เพิ่มการเดินในแต่ละวัน ลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือปรับอาหารให้มีผักและธัญพืชไม่ขัดสีมากขึ้น เพราะการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องในระยะยาวมีความสำคัญกว่าการพยายามทำให้สมบูรณ์แบบเพียงช่วงสั้น ๆ
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลด้านสุขภาพทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำ การตรวจวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์ได้ ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงเฉพาะบุคคล
- ไขมันเลว "กลัว" เครื่องดื่มแก้วละ 20 บาท วิจัยคอนเฟิร์มแล้ว ทั้งผู้ใหญ่-เด็กต่างก็ชื่นชอบ!
- แพทย์สอนวิธี "เสกอึ" ตอนเช้าๆ ให้โล่งท้องก่อนออกบ้าน ไม่ต้องเข้าห้องน้ำออฟฟิศ!!

แหล่งอ้างอิง
- คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติจีน - ข่าวแถลงมาตรการป้องกันและควบคุมมะเร็ง ปี 2026
- World Health Organization - Four in Ten Cancer Cases Could Be Prevented Globally (2026)
- World Health Organization - Cancer Fact Sheet
- World Health Organization - Physical Activity
- American Cancer Society - Guideline for Diet and Physical Activity for Cancer Prevention
- World Cancer Research Fund - Cancer Prevention Recommendations
- World Health Organization - Human Papillomavirus and Cancer
- Centers for Disease Control and Prevention - Vaccines and Cancer Prevention

11 hours ago
1





English (US) ·