มีลูกกี่คนถึงอายุยืน? งานวิจัยผู้หญิงเกือบ 15,000 คน พบจำนวนลูกสัมพันธ์กับความแก่และอายุขัย
จำนวนลูกมีผลต่ออายุขัยของผู้หญิงหรือไม่? เป็นคำถามที่หลายคนอาจไม่เคยนึกถึง แต่ล่าสุดมีงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ พบความเชื่อมโยงที่น่าสนใจระหว่างจำนวนบุตร อายุที่ให้กำเนิดบุตร และกระบวนการแก่ชราของร่างกาย โดยผลการศึกษาชี้ว่า ผู้หญิงที่มีลูกประมาณ 2-3 คน มีแนวโน้มอายุยืนและมีความชราทางชีวภาพช้ากว่าผู้หญิงบางกลุ่ม
สิ่งที่น่าสนใจคือ นักวิจัยยังพบว่า ทั้งผู้หญิงที่ไม่มีลูกเลยและผู้หญิงที่มีลูกจำนวนมาก ต่างมีความเชื่อมโยงกับการแก่ชราทางชีวภาพที่เร็วขึ้นและความเสี่ยงเสียชีวิตที่สูงกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับบางกลุ่มในการศึกษา อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์นี้ไม่ได้หมายความว่าการไม่มีลูกหรือการมีลูกหลายคนจะทำให้อายุสั้นลงโดยตรง
งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Nature Communications เมื่อวันที่ 8 มกราคม 2569 โดยอาศัยข้อมูลของผู้หญิงชาวฟินแลนด์จำนวน 14,836 คน เพื่อศึกษาว่าประวัติการมีบุตรตลอดช่วงชีวิตอาจเกี่ยวข้องกับสุขภาพและอายุขัยในระยะยาวอย่างไร
วิจัยผู้หญิงเกือบ 15,000 คน พบความเชื่อมโยงระหว่างจำนวนลูกกับอายุขัย
ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเฮลซิงกิและสถาบันวิจัยทางการแพทย์ในฟินแลนด์ ได้วิเคราะห์ข้อมูลจากโครงการ Finnish Twin Cohort ซึ่งติดตามสุขภาพและข้อมูลการใช้ชีวิตของกลุ่มฝาแฝดชาวฟินแลนด์มาเป็นเวลาหลายสิบปี
การศึกษาครั้งนี้มีผู้หญิงเข้าร่วมทั้งหมด 14,836 คน โดยการใช้ข้อมูลจากกลุ่มฝาแฝดช่วยให้นักวิจัยสามารถควบคุมอิทธิพลของปัจจัยด้านพันธุกรรมและปัจจัยร่วมบางประการได้ดีขึ้น แม้จะยังไม่สามารถตัดอิทธิพลของปัจจัยอื่นทั้งหมดออกไปได้ก็ตาม
นอกจากนี้ นักวิจัยยังตรวจวิเคราะห์ตัวบ่งชี้ความชราทางชีวภาพในผู้เข้าร่วมจำนวน 1,054 คน โดยอาศัยข้อมูลการเปลี่ยนแปลงทางเคมีบนดีเอ็นเอ เพื่อประเมินว่าร่างกายมีระดับความแก่ชราทางชีวภาพมากน้อยเพียงใด เมื่อเทียบกับอายุตามปฏิทิน
การศึกษาจึงไม่ได้พิจารณาเพียงว่าผู้หญิงแต่ละคนมีชีวิตอยู่ได้นานเท่าไร แต่ยังพยายามทำความเข้าใจว่าประวัติการตั้งครรภ์และการคลอดบุตรอาจมีความสัมพันธ์กับกระบวนการเสื่อมของร่างกายอย่างไรด้วย
ผู้หญิงมีลูก 2-3 คน พบแนวโน้มแก่ช้ากว่าและอายุยืนกว่า
หนึ่งในข้อค้นพบสำคัญของงานวิจัยคือ ผู้หญิงที่มีลูกประมาณ 2-3 คน มีแนวโน้มอายุยืนและมีระดับความชราทางชีวภาพต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบบางกลุ่ม โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีบุตรในช่วงอายุประมาณ 24-38 ปี
นักวิจัยใช้ข้อมูลจำนวนลูกและช่วงอายุที่คลอดบุตรเพื่อจำแนกรูปแบบการมีบุตรของผู้เข้าร่วม แล้วนำไปเปรียบเทียบกับข้อมูลการมีชีวิตรอดและตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ ผลลัพธ์พบว่าผู้หญิงที่มีจำนวนบุตรอยู่ในระดับใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่าง มีผลลัพธ์ด้านอายุขัยที่ค่อนข้างดี
ในทางกลับกัน ผู้หญิงที่ไม่มีบุตรและผู้หญิงที่มีลูกจำนวนมากที่สุด ซึ่งมีลูกเฉลี่ยประมาณ 6.8 คน กลับพบความสัมพันธ์กับการแก่ชราทางชีวภาพที่เร็วขึ้นและความเสี่ยงเสียชีวิตที่สูงกว่า
อย่างไรก็ตาม นักวิจัยไม่ได้สรุปว่าการมีลูก 2-3 คนเป็นจำนวนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้หญิงทุกคน เพราะผลการศึกษาสะท้อนข้อมูลจากประชากรกลุ่มหนึ่งในประเทศฟินแลนด์ ซึ่งมีบริบททางสังคม เศรษฐกิจ และการดำเนินชีวิตแตกต่างจากประชากรในประเทศอื่น
ทำไมการมีลูกจำนวนมากอาจเกี่ยวข้องกับการแก่เร็วขึ้น?
เพื่ออธิบายข้อค้นพบดังกล่าว นักวิจัยได้นำแนวคิดทางชีววิทยาวิวัฒนาการที่เรียกว่า ทฤษฎี Disposable Soma หรือแนวคิดเรื่องการแบ่งทรัพยากรของร่างกายระหว่างการสืบพันธุ์กับการซ่อมแซมและบำรุงรักษาร่างกายมาใช้ประกอบการวิเคราะห์
ทฤษฎีนี้อธิบายว่า สิ่งมีชีวิตมีทรัพยากรด้านพลังงานและเวลาอย่างจำกัด จึงต้องแบ่งทรัพยากรเหล่านั้นไปใช้ในกระบวนการต่าง ๆ ทั้งการดำรงชีวิต การสืบพันธุ์ และการซ่อมแซมเซลล์หรือเนื้อเยื่อที่เสื่อมสภาพ
มิคาเอลา ฮุกกาเนน (Mikaela Hukkanen) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ อธิบายแนวคิดดังกล่าวว่า เมื่อร่างกายต้องใช้พลังงานจำนวนมากไปกับการสืบพันธุ์ ก็อาจเหลือทรัพยากรสำหรับการซ่อมแซมและดูแลรักษาร่างกายน้อยลง ซึ่งในทางทฤษฎีอาจเกี่ยวข้องกับการแก่ชราและอายุขัย
อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้เป็นเพียงกรอบการอธิบายทางชีววิทยา ไม่ได้หมายความว่าการตั้งครรภ์หรือการคลอดลูกหลายครั้งจะทำให้ผู้หญิงแก่เร็วขึ้นในทุกกรณี เพราะสุขภาพของแต่ละคนยังขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นอีกมากมาย
แล้วทำไมผู้หญิงที่ไม่มีลูกจึงพบความเสี่ยงสูงขึ้นด้วย?
ข้อค้นพบอีกประการหนึ่งที่ทำให้นักวิจัยสนใจคือ ผู้หญิงที่ไม่มีลูกเลยก็มีแนวโน้มแก่ชราทางชีวภาพเร็วขึ้นและมีความเสี่ยงเสียชีวิตสูงกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับผู้หญิงบางกลุ่มที่มีบุตร
ผลลัพธ์นี้ไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมดด้วยทฤษฎีการใช้พลังงานเพื่อการสืบพันธุ์ เพราะผู้หญิงที่ไม่มีลูกไม่ได้ใช้ทรัพยากรของร่างกายไปกับการตั้งครรภ์และการคลอดบุตรในลักษณะเดียวกับผู้หญิงที่มีลูกหลายคน
นักวิจัยจึงตั้งข้อสังเกตว่า อาจมีปัจจัยอื่นเข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น ปัญหาสุขภาพที่มีอยู่เดิม ภาวะที่ส่งผลต่อความสามารถในการมีบุตร หรือปัจจัยด้านสังคมและการดำเนินชีวิต ซึ่งอาจมีความสัมพันธ์กับทั้งการไม่มีบุตรและสุขภาพในระยะยาว
ดังนั้น จึงไม่สามารถตีความจากงานวิจัยนี้ได้ว่า การไม่มีลูกเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้หญิงอายุสั้น เพราะความสัมพันธ์ที่พบอาจได้รับอิทธิพลจากปัจจัยอื่นที่ยังไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมด
อายุที่มีลูกคนแรกก็อาจเกี่ยวข้องกับการแก่ชราของร่างกาย
นอกจากจำนวนลูกแล้ว นักวิจัยยังพบว่าอายุที่เริ่มมีบุตรมีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ด้านสุขภาพในระยะยาวเช่นกัน โดยผู้หญิงที่มีลูกตั้งแต่อายุยังน้อยมาก มีแนวโน้มพบระดับความชราทางชีวภาพและความเสี่ยงเสียชีวิตสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบบางกลุ่ม
อย่างไรก็ตาม เมื่อปรับการวิเคราะห์โดยคำนึงถึงปัจจัยอื่น เช่น การดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ ดัชนีมวลกาย (BMI) และระดับการศึกษา ความแตกต่างบางส่วนที่พบในกลุ่มผู้หญิงซึ่งมีลูกตั้งแต่อายุน้อยก็ลดลงอย่างมาก
สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความเชื่อมโยงระหว่างการมีลูกเร็วกับสุขภาพในระยะยาวอาจไม่ได้เกิดจากอายุที่ตั้งครรภ์เพียงปัจจัยเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมสุขภาพและเงื่อนไขทางสังคมที่แตกต่างกันด้วย
ขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างการไม่มีลูกหรือการมีลูกจำนวนมาก กับความเสี่ยงด้านอายุขัยและความชราทางชีวภาพ ยังคงปรากฏให้เห็นในการวิเคราะห์บางรูปแบบ แม้จะนำปัจจัยอื่นมาพิจารณาร่วมแล้วก็ตาม
นักวิจัยย้ำ ไม่ควรใช้ผลการศึกษาตัดสินใจว่าจะมีลูกกี่คน
แม้ผลการศึกษาจะพบว่าผู้หญิงที่มีลูกประมาณ 2-3 คน และมีบุตรในช่วงอายุ 24-38 ปี มีแนวโน้มด้านอายุขัยและความชราทางชีวภาพที่ดีกว่ากลุ่มอื่นบางกลุ่ม แต่นักวิจัยย้ำว่าข้อมูลนี้ไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นคำแนะนำในการวางแผนครอบครัวสำหรับผู้หญิงแต่ละคน
มีนา โอลลิกาเนน (Miina Ollikainen) นักวิจัยด้านอีพิเจเนติกส์จากมหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ เน้นย้ำว่า ผู้หญิงไม่ควรเปลี่ยนแผนการมีบุตรของตนเองเพียงเพราะผลการศึกษาครั้งนี้ เนื่องจากเป็นข้อค้นพบระดับประชากร ไม่ใช่คำทำนายสุขภาพหรืออายุขัยของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง
นักวิจัยยังระบุด้วยว่า ข้อมูลดังกล่าวมาจากผู้หญิงชาวฟินแลนด์ในช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่างจากปัจจุบัน ทั้งจำนวนบุตรเฉลี่ย อายุที่เริ่มมีลูก การเข้าถึงบริการสาธารณสุข และรูปแบบการใช้ชีวิต จึงไม่สามารถนำผลลัพธ์ไปใช้กับผู้หญิงทุกประเทศหรือทุกยุคสมัยได้โดยตรง
นอกจากนี้ อายุขัยและกระบวนการแก่ชรายังได้รับอิทธิพลจากพันธุกรรม โรคประจำตัว โภชนาการ การออกกำลังกาย การนอนหลับ สภาพแวดล้อม และปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมอีกหลายด้าน ซึ่งล้วนมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพในระยะยาว
สรุป มีลูกกี่คนถึงอายุยืนที่สุด ตามผลการวิจัย?
งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยเฮลซิงกิที่ศึกษาผู้หญิงจำนวน 14,836 คน พบว่า ผู้หญิงที่มีลูกประมาณ 2-3 คน มีแนวโน้มอายุยืนและแก่ช้ากว่าผู้หญิงบางกลุ่ม โดยเฉพาะเมื่อมีบุตรในช่วงอายุประมาณ 24-38 ปี ขณะที่กลุ่มไม่มีบุตรและกลุ่มมีบุตรจำนวนมากพบความสัมพันธ์กับระดับความชราทางชีวภาพและความเสี่ยงเสียชีวิตที่สูงกว่า
อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ดังกล่าวเป็นเพียงความสัมพันธ์ที่พบจากการศึกษาระดับประชากร ไม่ได้พิสูจน์ว่าจำนวนลูกเป็นตัวกำหนดอายุขัยโดยตรง และไม่ได้หมายความว่าผู้หญิงที่ไม่มีลูกหรือมีลูกหลายคนจะต้องแก่เร็วหรืออายุสั้นกว่าคนอื่นเสมอไป
สิ่งสำคัญคือ การวางแผนครอบครัวควรพิจารณาจากความพร้อม สุขภาพ ความต้องการส่วนบุคคล และคำแนะนำทางการแพทย์ที่เหมาะสม มากกว่าการตัดสินใจตามผลการศึกษาชิ้นใดชิ้นหนึ่ง เพราะการมีสุขภาพดีและอายุยืนเป็นผลจากปัจจัยหลายด้านที่ทำงานร่วมกัน
หมายเหตุ: บทความนี้นำเสนอข้อมูลจากงานวิจัยเชิงสังเกต ไม่ใช่คำแนะนำให้มีบุตรในจำนวนหรือช่วงอายุที่กำหนด ผู้ที่กำลังวางแผนตั้งครรภ์ควรปรึกษาสูตินรีแพทย์เพื่อประเมินความพร้อมและความเสี่ยงเฉพาะบุคคล
- จิตวิทยา “เซ็กซ์และแสงไฟ” ทำไมเพศชายชอบเปิด แต่หญิงขอปิด ลึกซึ้งกว่าที่ตัวเราคิด!
- แม่นกว่าหมอดู?! จิตวิทยาพฤติกรรม "ท่าจับมือถือ" ใช้นิ้วไหนไถจอ ล้วงถึงตัวตนที่ซ่อนลึก!


16 hours ago
1





English (US) ·