ลุยน้ำท่วมแล้วรู้สึก "คันยิบๆ" สัญญาณไฟฟ้ารั่วใช่ไหม? รู้ไว้ก่อนไฟดูด! : เช็กข่าวชัวร์

9 hours ago 5

น้ำท่วมแล้วรู้สึก “คันยิบ ๆ” อาจเป็นสัญญาณไฟฟ้ารั่วจริงไหม? รู้ไว้ก่อนเสี่ยงไฟดูด

ในช่วงน้ำท่วม หนึ่งในอันตรายที่มองไม่เห็นแต่ร้ายแรงมากคือ ไฟฟ้ารั่วลงน้ำ โดยเฉพาะในบ้าน อาคาร หรือพื้นที่ที่มีปลั๊กไฟ สายไฟ เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือปลั๊กพ่วงจมน้ำอยู่ หลายคนจึงสงสัยว่า หากเดินลุยน้ำแล้วรู้สึก “คันยิบ ๆ” หรือเหมือนมีกระแสไฟเบา ๆ สัมผัสผิว แปลว่ามีไฟฟ้ารั่วอยู่ใกล้ ๆ จริงหรือไม่

ประเด็นนี้ ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เคยโพสต์ให้ความรู้ผ่านเพจ อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์ โดยอ้างอิงคำแนะนำของ ผศ.ดุสิต สุขสวัสดิ์ อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ว่าอาการดังกล่าว เป็นไปได้จริง และควรรีบออกจากพื้นที่เสี่ยงทันที

น้ำท่วมแล้วรู้สึกคันยิบ ๆ อาจเกิดจากไฟฟ้ารั่ว

ในสถานการณ์จำลองที่มีปลั๊กพ่วงหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าจมน้ำ และยังมีกระแสไฟรั่วอยู่ หากนำมือหรือร่างกายเข้าไปใกล้บริเวณนั้น อาจรู้สึกเหมือนมีอาการคัน ยิบ ๆ หรือชาเบา ๆ ได้ แม้จะยังไม่ถึงขั้นเจ็บหรือไฟดูดรุนแรงก็ตาม

ดังนั้น หากกำลังเดินลุยน้ำท่วมแล้วรู้สึกผิดปกติ เช่น คันยิบ ๆ แสบ ชา หรือเหมือนมีกระแสไฟสัมผัสร่างกาย ไม่ควรฝืนเดินต่อไปข้างหน้า แต่ควรถอยกลับไปทางเดิมอย่างช้า ๆ และรีบออกจากพื้นที่นั้น เพราะอาจมีอุปกรณ์ไฟฟ้ารั่วอยู่ไม่ไกล

น้ำท่วมเข้าบ้าน สิ่งแรกที่ควรทำคือ “ตัดไฟ”

เมื่อมีน้ำท่วมเข้าบ้านหรืออาคาร สิ่งสำคัญที่สุดคือการตัดกระแสไฟฟ้า โดยเฉพาะบริเวณชั้นล่างที่มีปลั๊กไฟ เต้ารับ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าอยู่ใกล้ระดับน้ำ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) แนะนำว่า หากน้ำท่วมบ้าน ควรตัดไฟ ขนย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นที่สูง และไม่ควรใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่เปียกน้ำหรือผ่านน้ำท่วมมาก่อนจนกว่าจะได้รับการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ

บ้านที่อยู่ในพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก ควรให้ช่างไฟฟ้าที่มีความรู้ตรวจสอบระบบไฟฟ้า และพิจารณาการจัดระบบไฟให้ปลอดภัยมากขึ้น เช่น แยกวงจรไฟฟ้าชั้นล่างกับชั้นบน ติดตั้งอุปกรณ์ตัดไฟรั่ว และยกปลั๊กหรืออุปกรณ์สำคัญให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย

อย่าจับโลหะขณะลุยน้ำท่วม

ในช่วงน้ำท่วม ควรหลีกเลี่ยงการจับวัตถุโลหะ เช่น รั้วเหล็ก ประตูเหล็ก เสาเหล็ก บันไดเหล็ก รถเข็น หรือโครงสร้างโลหะอื่น ๆ เพราะหากมีไฟฟ้ารั่วอยู่ในบริเวณใกล้เคียง น้ำอาจเป็นตัวนำไฟฟ้า และวัตถุโลหะอาจทำให้เกิดอันตรายได้

หากจำเป็นต้องตรวจสอบสิ่งของหรือวัตถุบางอย่าง ควรหลีกเลี่ยงการใช้มือจับเต็มแรง โดยเฉพาะขณะยืนอยู่ในน้ำ เพราะหากเกิดไฟดูด กล้ามเนื้ออาจหดเกร็งจนดึงมือออกไม่ได้ ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือไม่แตะต้องสิ่งต้องสงสัย และรีบแจ้งเจ้าหน้าที่หรือการไฟฟ้าในพื้นที่

เดินลุยน้ำท่วมอย่างไรให้ปลอดภัยขึ้น

หากจำเป็นต้องเดินลุยน้ำท่วม ควรสวมรองเท้าบูทยางและถุงมือยางหนา ๆ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการสัมผัสกระแสไฟฟ้าโดยตรง และควรหลีกเลี่ยงพื้นที่ใกล้เสาไฟ สายไฟขาด ปลั๊กไฟ ตู้ไฟ หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่จมน้ำ

ระหว่างเดินควรค่อย ๆ ก้าว ไม่ก้าวยาวเกินไป และหากรู้สึกแสบ คัน ชา หรือผิดปกติ ให้ถอยกลับทางเดิมทันที อย่าพยายามเดินฝ่าไปข้างหน้า เพราะอาจเข้าใกล้จุดที่มีกระแสไฟฟ้ารั่วมากขึ้น

หลังน้ำลด อย่ารีบใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่เคยแช่น้ำ

อุปกรณ์ไฟฟ้าที่เคยจมน้ำหรือเปียกน้ำท่วม ไม่ควรนำกลับมาเสียบใช้งานทันที เพราะภายในอาจมีความชื้น สนิม หรือชิ้นส่วนเสื่อมสภาพ ซึ่งอาจทำให้ไฟฟ้าลัดวงจร ไฟรั่ว หรือเกิดความร้อนสะสมจนเสี่ยงเพลิงไหม้ได้

PEA ย้ำว่าไม่ควรนำเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เปียกน้ำกลับมาใช้ และไม่ควรซ่อมเอง หากจำเป็นต้องใช้ ควรให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบก่อนทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของคนในบ้าน

ควรติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว เพื่อลดความเสี่ยง

บ้านที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมควรติดตั้ง อุปกรณ์ตัดไฟรั่ว เช่น RCD หรือ ELCB ซึ่งมีหน้าที่ตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อเกิดไฟรั่ว ช่วยลดความเสี่ยงจากไฟดูดและไฟช็อต โดยสามารถติดตั้งเพื่อควบคุมทั้งบ้าน หรือแยกเป็นโซน เช่น ชั้นล่างและชั้นบน เพื่อให้จัดการระบบไฟได้ปลอดภัยขึ้น

อย่างไรก็ตาม อุปกรณ์ตัดไฟรั่วเป็นเพียงตัวช่วยลดความเสี่ยง ไม่ใช่เครื่องการันตีว่าปลอดภัย 100% จึงยังต้องตรวจสอบระบบไฟฟ้าเป็นประจำ และตัดไฟทันทีเมื่อมีน้ำท่วมเข้าบ้าน

ถ้าพบคนถูกไฟดูด ต้องทำอย่างไร?

หากพบคนถูกไฟดูด สิ่งแรกที่ควรทำคือ ตัดกระแสไฟฟ้าให้เร็วที่สุด ห้ามใช้มือเปล่าเข้าไปจับตัวผู้บาดเจ็บโดยตรงขณะที่ยังมีกระแสไฟอยู่ จากนั้นใช้วัสดุที่ไม่เป็นสื่อไฟฟ้า เช่น ไม้แห้ง หรือผ้าแห้ง ช่วยแยกผู้บาดเจ็บออกจากแหล่งไฟฟ้า หากหมดสติหรือหยุดหายใจ ให้รีบโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินและนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว

ของที่ควรเตรียมไว้เมื่อรู้ว่าจะเกิดน้ำท่วม

นอกจากการเตรียมระบบไฟฟ้าให้ปลอดภัยแล้ว ควรเตรียมอุปกรณ์จำเป็น เช่น รองเท้าบูทยาง ถุงมือยาง ไฟฉาย แบตเตอรี่สำรอง น้ำสะอาด อาหารแห้ง ยาประจำตัว ยาสามัญประจำบ้าน โลชั่นกันยุง ผ้าอนามัย สบู่ ถุงขยะ และอุปกรณ์ส่องสว่างที่ไม่ต้องพึ่งไฟบ้าน

หากพบสายไฟขาด เสาไฟล้ม หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าเสียหายจากน้ำท่วม ควรหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ และแจ้งการไฟฟ้าในพื้นที่ทันที โดยในพื้นที่ให้บริการของ PEA สามารถติดต่อ PEA Contact Center โทร. 1129 ตลอด 24 ชั่วโมง

ดังนั้น หากเดินลุยน้ำท่วมแล้วรู้สึกคันยิบ ๆ แสบ ชา หรือเหมือนมีกระแสไฟสัมผัสร่างกาย ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าอาจมีไฟฟ้ารั่วอยู่ในบริเวณนั้น และควรถอยกลับทางเดิมทันที อย่าฝืนเดินต่อ อย่าจับโลหะ และควรรีบแจ้งเจ้าหน้าที่หรือการไฟฟ้าในพื้นที่

อันตรายจากไฟฟ้ารั่วในน้ำท่วมเป็นเรื่องที่มองไม่เห็น แต่เกิดขึ้นได้จริง การตัดไฟก่อนน้ำเข้าบ้าน ติดตั้งอุปกรณ์ตัดไฟรั่ว หลีกเลี่ยงเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ และตรวจสอบระบบไฟโดยช่างผู้เชี่ยวชาญ คือวิธีสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยงไฟดูด ไฟช็อต และเหตุเพลิงไหม้หลังน้ำลดได้