เปิดตำนานกาแฟฟองนม ทำไมเรียกว่า "คาปูชิโน" เพิ่งรู้ตั้งชื่อนี้เพราะนักบวช

เปิดตำนานกาแฟฟองนมที่โลกคุ้นเคย ทำไมเรียกว่า "คาปูชิโน" เพิ่งรู้ตั้งชื่อนี้เพราะนักบวช

หากพูดถึง คาปูชิโน (Cappuccino) หลายคนคงนึกถึงกาแฟเอสเปรสโซรสเข้มที่ผสมกับนมร้อนและปิดท้ายด้วยฟองนมนุ่ม ๆ แต่แท้จริงแล้วคาปูชิโนมีรากมาจากเครื่องดื่มที่เรียกว่า "คาปูซีเนอร์ (Kapuziner)"

เรื่องราวของชื่อคาปูชิโนไม่ได้เริ่มจากสูตรกาแฟโดยตรง แต่ย้อนกลับไปถึงคณะนักบวชคาทอลิกกลุ่มหนึ่งในยุโรปเมื่อหลายร้อยปีก่อน ซึ่งเครื่องแต่งกายอันเป็นเอกลักษณ์ของพวกเขากลายมาเป็นแรงบันดาลใจให้กับชื่อกาแฟยอดนิยมที่คนทั่วโลกรู้จักในปัจจุบัน

กาแฟที่ได้ชื่อจากนักบวช

คำศัพท์หลายคำที่ใช้เรียกเมนูกาแฟมีที่มาจากภาษาอิตาลี ซึ่งเดิมทีเป็นคำที่บ่งบอกถึงลักษณะการใช้งานหรือวิธีการทำ เช่น เอสเปรสโซ Espresso มาจากคำในภาษาอิตาลีที่แปลว่า ถูกบีบอัดออกมา (pressed-out) ซึ่งอธิบายกรรมวิธีการชงกาแฟแก้วนี้ ส่วน มัคคิอาโต Macchiato ย่อมาจาก caffè macchiato ที่แปลว่า กาแฟที่มีรอยแต้ม (ของนม) แต่ คาปูชิโน Cappuccino กลับแตกต่างออกไป เพราะมันมาจากคำในภาษาอิตาลีที่ไม่ได้สื่อถึงตัวกาแฟเลยแม้แต่น้อย 

คำว่า Cappuccino มีความเกี่ยวข้องกับนักบวช คณะกาปูชิน (Capuchin) เป็นคณะนักบวชคาทอลิกประเภทคณะนักบวชภิกขาจาร และถือเป็นสาขาหนึ่งของคณะฟรันซิสกัน เริ่มก่อตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 16 นักบวชกลุ่มนี้มีเอกลักษณ์สำคัญคือการสวมชุดคลุมสีน้ำตาล พร้อมหมวกคลุมศีรษะทรงแหลมยาว ชื่อ Capuchin เองมีรากศัพท์เชื่อมโยงกับคำภาษาอิตาลี Cappuccio ซึ่งหมายถึง “ฮู้ด” หรือผ้าคลุมศีรษะ 

จุดเชื่อมโยงระหว่างนักบวชกับกาแฟอยู่ที่ “สี” เมื่อกาแฟเข้มถูกผสมกับนมหรือครีมเล็กน้อย สีดำเข้มของกาแฟจะเปลี่ยนเป็นน้ำตาล ซึ่งถูกมองว่ามีเฉดสีใกล้เคียงกับชุดคลุมสีน้ำตาลของนักบวช Capuchin จึงเกิดการนำชื่อดังกล่าวมาใช้เรียกเครื่องดื่มกาแฟชนิดนี้

คำว่า คาปูชิโน (Cappuccino) ในรูปภาษาอิตาลี ปรากฏในงานเขียนภาษาอิตาลีตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยได้รับการบรรยายว่าเป็น "กาแฟดำที่หยดนมหรือครีมลงไปเล็กน้อย จนเกิดเฉดสีน้ำตาลเหมือนเสื้อคลุมของคณะนักบวชกาปูชิน (Capuchins) ซึ่งเป็นที่มาของชื่อกาแฟชนิดนี้"

 นักบวช คณะกาปูชิน (Capuchin)

คาปูชิโนสูตรดั้งเดิมกับปัจจุบัน

ในยุคแรก Kapuziner กาแฟโบราณสไตล์เวียนนา ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของคาปูชิโน่ ยังไม่ได้มีหน้าตาเหมือนคาปูชิโนที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน หลักฐานเกี่ยวกับวัฒนธรรมกาแฟเวียนนาระบุว่า เครื่องดื่มชนิดนี้เป็นกาแฟเข้มที่เติมครีมหรือนมเพียงเล็กน้อย เพื่อให้สีของกาแฟออกมาเป็นสีน้ำตาล

รูปแบบของคาปูชิโนที่ใช้ เอสเปรสโซ นมร้อน และฟองนม อย่างที่พบในร้านกาแฟยุคใหม่ เป็นพัฒนาการที่เกิดขึ้นภายหลัง โดยเฉพาะเมื่อวัฒนธรรมเอสเปรสโซของอิตาลีเติบโตขึ้นในศตวรรษที่ 20 จนทำให้คาปูชิโนค่อย ๆ มีหน้าตาแตกต่างจาก Kapuziner แบบเวียนนาดั้งเดิม