เปิดภาษาดอกไม้ ที่ซ่อนอยู่ใน "มาลัยรัดเกล้า" ร้อยประดับเรือนผมเจ้านายฝ่ายใน

 เปิดความลับ "มาลัยรัดเกล้า" รู้หรือไม่... ดอกไม้ที่ใช้ร้อยในอดีตมีความหมายซ่อนอยู่!

เมื่อเอ่ยถึงความงดงามตามแบบฉบับสตรีไทยโบราณ โดยเฉพาะเจ้านายฝ่ายในในพระบรมมหาราชวัง ภาพที่หลายคนนึกถึงคือการแต่งกายด้วยผ้าสะพักประณีต และการรวบมวยผมเรียบร้อยพร้อมประดับด้วย "มาลัยรัดเกล้า" หรือมาลัยวงกลมขนาดพอดีที่สวมครอบลงบนมวยผมอย่างละมุนตา

แต่ทราบหรือไม่ว่า งานประณีตศิลป์ชิ้นจิ๋วบนเรือนผมนี้ ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องประดับเพื่อความสวยงามหรือกลิ่นหอมเท่านั้น ทว่าการเลือกร้อย "ดอกไม้สด" แต่ละชนิดลงในมาลัยรัดเกล้าของชาววังในอดีต ยังถูกคัดสรรมาอย่างพิถีพิถันและซ่อน "ภาษาดอกไม้" รวมไปถึงความหมายมงคลไว้อย่างลึกซึ้ง!

กำเนิด "มาลัยรัดเกล้า" งานฝีมือชั้นสูงแห่งฝ่ายใน

ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์และตำรากรองดอกไม้ไทย ศิลปะการร้อยมาลัยของไทยมีวิวัฒนาการมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยสุโขทัยและอยุธยา จนกระทั่งมารุ่งเรืองถึงขีดสุดในสมัยรัตนโกสินทร์ โดยเฉพาะในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ที่พระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในทรงประดิษฐ์คิดค้นลวดลายและรูปแบบการร้อยมาลัยให้มีความหลากหลายยิ่งขึ้น

"มาลัยรัดเกล้า" จัดอยู่ในกลุ่มมาลัยวงกลมหรือมาลัยครอบมวย มีหน้าที่หลักคือการใช้ครอบหรือรัดฐานมวยผมของสตรี เพื่อปิดร่องรอยการขมวดผมให้เรียบร้อยสวยงาม อีกทั้งกลิ่นหอมของดอกไม้สดยังทำหน้าที่เสมือน "น้ำหอมธรรมชาติ" ที่โชยกลิ่นเย้ายวนยามสตรีเยื้องกราย

ถอดรหัสความหมาย... ดอกไม้สดบนมาลัยรัดเกล้า

ในการร้อยมาลัยรัดเกล้า ข้าหลวงฝ่ายในจะคัดเลือกดอกไม้ตูมและกลีบดอกไม้ที่มีขนาดสมดุลกัน นำมาร้อยสลับลายอย่างพิถีพิถัน ซึ่งดอกไม้หลักๆ ที่นิยมใช้ในอดีตมีความหมายซ่อนอยู่ดังนี้:

จากศิราภรณ์ฝ่ายใน สู่เสน่ห์เรือนผมเจ้าสาวไทยยุคปัจจุบัน

แม้ในปัจจุบันการร้อยมาลัยด้วยดอกไม้สดจะถูกปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัย มีการใช้ดินปั้นหรือผ้าประดิดประดอยเข้ามาแทนที่เพื่อความคงทน แต่ "มาลัยรัดเกล้าดอกไม้สด" ก็ยังคงได้รับการยกย่องว่าเป็นสุดยอดเครื่องประดับเรือนผมที่เปี่ยมด้วยชีวิตชีวา

ในพิธีแต่งงานแบบไทยปัจจุบัน เรายังคงได้เห็นเจ้าสาวสวมชุดไทยศิวาลัยหรือชุดไทยบรมพิมาน ปรุงแต่งเรือนผมด้วยมาลัยรัดเกล้าดอกไม้สดเพื่อความงดงาม เสริมออร่าความเลอค่า และเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมอันประณีตของไทยที่ตกทอดมาจากเจ้านายฝ่ายในในอดีตอย่างน่าภาคภูมิใจ

•  รวมกษัตริย์ไทย "สู้ศึกบนหลังช้าง" ตำนานวีรกรรม คนแรกอายุเพียง 19 ปี พูดชื่อใครก็รู้จัก!!
• เฉลยแล้ว! จังหวัดที่อยู่ "กึ่งกลางประเทศไทย" จริงๆ หลายคนตอบผิด ไม่ใช่กรุงเทพ?
• 10 เรื่องลับในประวัติศาสตร์ "เคาท์ดาวน์ไทย" ที่เปลี่ยนมาเป็น 31 ธ.ค. (ปีนึงเคยมีแค่ 9 เดือน)