ไวรัล "แลบลิ้น 40 วินาที" ลดความเครียดใน 2 สัปดาห์ จริงหรือแค่กระแสบนโซเชียล?
สำรวจที่มาของเคล็ดลับคลายเครียดสุดฮิตบน Threads พร้อมตรวจเช็กหลักฐานทางการแพทย์และทางเลือกที่ช่วยผ่อนคลายได้จริง
ในช่วงที่ผ่านมา แพลตฟอร์ม Threads มีการพูดถึงกระแสลดความเครียดด้วยการ "แลบลิ้น" เป็นเวลา 40 วินาทีต่อครั้ง อย่างกว้างขวาง คำบอกเล่าบนโลกออนไลน์ระบุว่าเพียงทำวันละ 2 รอบ และปฏิบัติต่อเนื่องเป็นเวลา 2 สัปดาห์ อาจช่วยลดระดับคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่มักถูกเรียกกันว่าฮอร์โมนแห่งความเครียด
บางกระแสยังกล่าวอ้างด้วยว่า การเคลื่อนไหวของลิ้นในลักษณะนี้อาจช่วยกระตุ้นเส้นประสาทเวกัส (Vagus nerve) ทำให้ร่างกายเข้าสู่สภาวะผ่อนคลายและคลายความตึงเครียดสะสม ด้วยความที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์เสริม ไม่มีค่าใช้จ่าย และทำได้ทันทีที่บ้าน เทรนด์นี้จึงจุดประกายความสนใจให้หลายคนอยากลองทำตาม แต่คำถามสำคัญคือ วิธีนี้มีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับมากน้อยเพียงใด และช่วยลดคอร์ติซอลได้จริงหรือไม่
ที่มาของเทรนด์แลบลิ้น 40 วินาที
ข้อมูลที่ส่งต่อกันบนโซเชียลมีเดียแนะนำให้แลบลิ้นค้างไว้ครั้งละ 40 วินาทีในช่วงเช้าและช่วงเย็น ผู้ที่แชร์แนวคิดนี้เชื่อว่าการขยับตัวจะทำให้กล้ามเนื้อรอบลิ้นและกระดูกโคนลิ้น (Hyoid bone) ทำงานประสานกัน ซึ่งอาจไปกระตุ้นเส้นประสาทเวกัสและช่วยให้ร่างกายผ่อนคลายลงได้ หากทำติดต่อกันครบ 14 วัน ระดับคอร์ติซอลที่สูงอยู่ก็อาจกลับสู่ภาวะปกติ
การแลบลิ้นช่วยกระตุ้นเส้นประสาทเวกัสได้จริงไหม?
แม้คำแนะนำยอดนิยมจะเชื่อมโยงการยืดหรือขยับลิ้นเข้ากับการกระตุ้นเส้นประสาทเวกัสเพื่อความผ่อนคลาย แต่หากพิจารณาตามโครงสร้างของระบบประสาท การทำงานของลิ้นกับหน้าที่ของเส้นประสาทเวกัสไม่ได้ทำงานร่วมกันโดยตรงตามที่กล่าวอ้าง
ข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่า การเคลื่อนไหวของลิ้น เช่น การแลบลิ้นออกมาด้านนอกหรือการม้วนลิ้น อยู่ภายใต้การควบคุมหลักของ เส้นประสาทไฮโปกลอสซัล (Hypoglossal nerve) หรือเส้นประสาทสมองคู่ที่ 12 ขณะที่ เส้นประสาทเวกัส (Vagus nerve) หรือเส้นประสาทสมองคู่ที่ 10 มีบทบาทสำคัญในการควบคุมการกลืน บริเวณลำคอ และอวัยวะภายในหลายระบบ
ถึงแม้กล้ามเนื้อบางส่วนบริเวณลิ้นและลำคออาจเกี่ยวข้องกับวิถีประสาทที่แตกต่างกันออกไป แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าการแลบลิ้นเพียงอย่างเดียวจะสามารถกระตุ้นเส้นประสาทเวกัสได้อย่างมีประสิทธิภาพ เส้นประสาทเวกัสมีส่วนสำคัญในระบบประสาทพาราซิมพาเทติกที่ช่วยดูแลการทำงานของร่างกายขณะพักผ่อน ทว่ายังไม่สามารถสรุปได้ว่าท่าทางใดๆ ที่เกี่ยวกับลิ้นจะให้ผลลัพธ์ด้านการผ่อนคลายเหมือนกัน ปัจจุบันจึงยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอจะยืนยันว่าการแลบลิ้นวันละ 40 วินาทีช่วยกระตุ้นเส้นประสาทเวกัสหรือลดระดับคอร์ติซอลให้กลับมาเป็นปกติได้
ระดับคอร์ติซอลไม่ได้ปรับลดได้ง่ายเพียงชั่วครู่
คอร์ติซอลเป็นฮอร์โมนที่สร้างจากเปลือกต่อมหมวกไต และมักถูกเรียกขานว่าเป็นฮอร์โมนความเครียดเนื่องจากมีส่วนช่วยควบคุมการตอบสนองของร่างกายเมื่อเผชิญกับแรงกดดัน อย่างไรก็ตาม ปริมาณคอร์ติซอลไม่ได้ขึ้นอยู่กับอารมณ์เครียดเพียงอย่างเดียว แต่ยังแปรผันตามจังหวะชีวภาพตามธรรมชาติของร่างกายด้วย
โดยทั่วไปคอร์ติซอลมักมีระดับสูงในช่วงเช้า ก่อนจะค่อยๆ ลดลงในช่วงบ่ายและช่วงค่ำ นอกจากนี้ยังขึ้นกับสภาวะสุขภาพโดยรวม โรคประจำตัว และความเครียดเรื้อรัง ดังนั้นจึงยากที่จะยืนยันว่ากิจกรรมสั้นๆ เพียงไม่กี่สิบวินาทีจะทำให้ระดับคอร์ติซอลเปลี่ยนแปลงได้อย่างคงที่
หากตรวจพบค่าคอร์ติซอลที่ผิดปกติ สิ่งสำคัญคือการค้นหาสาเหตุที่แท้จริงร่วมกับแพทย์ แทนที่จะพึ่งพาเพียงคำแนะนำลดความเครียดที่แชร์ต่อกันบนอินเทอร์เน็ต อีกทั้งระดับคอร์ติซอลก็ไม่ได้แปลว่ายิ่งต่ำยิ่งดีเสมอไป แพทย์จำเป็นต้องพิจารณาเวลาที่เก็บตัวอย่างเลือดหรือสารคัดหลั่ง ควบคู่กับประวัติสุขภาพและอาการร่วม การดูผลตรวจเพียงครั้งเดียวจึงยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่ามีภาวะเครียดสะสมหรือความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อ
3 วิธีผ่อนคลายทำได้ง่าย ไม่ต้องรอพึ่งการแลบลิ้น
แม้จะยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับว่าการแลบลิ้น 40 วินาทีช่วยลดความเครียดได้ แต่หากคุณรู้สึกอ่อนล้า กระวนกระวาย หรือสมองไม่ปลอดโปร่งบ่อยๆ ก็สามารถปรับกิจวัตรประจำวันเพื่อช่วยให้ร่างกายได้พักผ่อนมากขึ้นได้เช่นกัน:
- ฝึกหายใจเข้าออกโดยใช้กระบังลม: เลือกท่านั่งหรือท่านอนที่สบาย แล้ววางมือข้างหนึ่งไว้ที่หน้าท้อง ขณะหายใจเข้าให้รับรู้ถึงหน้าท้องที่ค่อยๆ พองออกอย่างเป็นธรรมชาติ และเมื่อหายใจออกให้ค่อยๆ ผ่อนลมหายใจให้หน้าท้องยุบลง รักษาจังหวะให้ช้า สม่ำเสมอ และไม่ฝืนกลั้นหายใจหรือสูดลมลึกจนเกินไป ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีต่อวันก็ช่วยเบรกความเร่งรีบและปรับจังหวะการหายใจให้สงบขึ้นได้
- ฮัมเพลงที่ชอบเบาๆ: ในวันที่รู้สึกกดดันและมีความคิดฟุ้งซ่านหยุดยาก ลองเลือกบทเพลงที่คุ้นเคยและมีท่วงทำนองสบายๆ แล้วฮัมตามเบาๆ ประมาณ 3-5 นาที โดยไม่ต้องกังวลเรื่องความไพเราะหรือการร้องโน้ตสูง ปล่อยให้เสียงและลมหายใจเป็นไปตามธรรมชาติ วิธีนี้ช่วยดึงความสนใจออกจากเรื่องกังวลชั่วคราวและสร้างช่วงเวลาพักใจสั้นๆ ระหว่างวัน
- จัดรูทีนผ่อนคลายก่อนเข้านอน: ก่อนถึงเวลานอน ลองลดการไถหน้าจอโทรศัพท์ หรี่ไฟในห้องให้สลัวลง ยืดเหยียดกล้ามเนื้อเบาๆ หรือเปิดเพลงบรรเลงนุ่มนวล เพื่อช่วยให้ร่างกายค่อยๆ เปลี่ยนผ่านจากความตื่นตัวไปสู่โหมดพักผ่อน หากชอบกลิ่นหอมสามารถเลือกใช้กลิ่นที่เข้ากับตัวเองเพื่อสร้างบรรยากาศที่สบายขึ้นได้ แต่ควรใช้เป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรผ่อนคลายประจำวัน ไม่ใช่การรักษาภาวะวิตกกังวลหรือวิธีลดคอร์ติซอลที่ได้รับการพิสูจน์ทางการแพทย์

17 hours ago
1





English (US) ·