แมวบ้าน VS เสือโคร่ง เหมือนกันตรงไหน? เปิด 7 พฤติกรรมประจำตัว มรดกจากบรรพบุรุษ

14 hours ago 10

แมวบ้าน VS เสือโคร่ง เหมือนกันตรงไหน? เปิด 7 พฤติกรรมประจำตัวที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษร่วมกัน

เคยสังเกตไหมว่า ทำไมแมวที่บ้านชอบย่อตัวซุ่มอยู่หลังโซฟา ก่อนพุ่งกระโจนใส่ของเล่น หรือบางครั้งก็เดินมาถูหัวกับขาเจ้าของ แล้วหันไปข่วนโซฟาต่อราวกับเป็นกิจวัตรประจำวัน? พฤติกรรมเหล่านี้อาจดูเป็นเรื่องธรรมดาของแมว แต่รู้หรือไม่ว่า เสือโคร่ง นักล่าขนาดใหญ่แห่งผืนป่า ก็มีพฤติกรรมคล้ายกันอย่างน่าประหลาดใจ

ความคล้ายคลึงนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ เพราะ แมวบ้าน (Domestic Cat) และเสือโคร่ง (Tiger) ต่างเป็นสมาชิกของวงศ์เสือและแมว (Felidae) แม้ทั้งคู่จะมีขนาดร่างกายและวิถีชีวิตแตกต่างกันมาก แต่ยังคงมีลักษณะและสัญชาตญาณหลายอย่างที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษร่วมกัน

เว็บไซต์ Cats Protection องค์กรด้านสวัสดิภาพแมวของสหราชอาณาจักร อธิบายว่า แมวบ้านยังมีพฤติกรรมร่วมกับญาติในธรรมชาติหลายประการ โดยเฉพาะการซุ่มล่า การใช้กลิ่นสื่อสาร และการรักษาอาณาเขต มาดูกันว่า 7 พฤติกรรมของแมวบ้านที่คล้ายกับเสือโคร่ง มีอะไรบ้าง และเหตุใดแมวตัวเล็ก ๆ ในบ้านจึงยังมีสัญชาตญาณของนักล่าซ่อนอยู่

1. ชอบย่อตัวซุ่ม ก่อนกระโจนใส่เป้าหมาย

หนึ่งในพฤติกรรมที่เห็นได้ชัดที่สุดคือการซุ่มล่า หากเคยเห็นแมวบ้านหมอบตัวต่ำ จ้องมองของเล่นหรือนกที่อยู่นอกหน้าต่าง ก่อนค่อย ๆ ย่องเข้าไปใกล้แล้วพุ่งกระโจนอย่างรวดเร็ว นั่นคือรูปแบบพฤติกรรมที่คล้ายกับวิธีล่าเหยื่อของเสือโคร่งในธรรมชาติ

เสือโคร่งเป็นนักล่าประเภทซุ่มโจมตี (Ambush Predator) โดยอาศัยการพรางตัวและเคลื่อนที่อย่างเงียบเชียบเพื่อเข้าใกล้เหยื่อ ก่อนใช้จังหวะที่เหมาะสมกระโจนเข้าจับ ต่างจากสัตว์นักล่าบางชนิดที่อาศัยการวิ่งไล่เหยื่อเป็นระยะทางไกล

แม้แมวบ้านจะไม่จำเป็นต้องล่าอาหารเองเหมือนเสือโคร่ง แต่สัญชาตญาณการซุ่มและกระโจนยังคงอยู่ จึงไม่แปลกที่แมวบางตัวจะสนุกกับการจ้องของเล่นที่เคลื่อนไหว ก่อนพุ่งเข้าใส่อย่างจริงจัง

2. เห็นอะไรเคลื่อนไหวก็อยากตะปบ

ใครที่เลี้ยงแมวคงคุ้นเคยกับภาพที่เจ้าตัวเล็กพยายามตะปบไม้ตกแมว ลูกบอล หรือแม้แต่ปลายผ้าห่มที่กำลังขยับ เพราะการเคลื่อนไหวสามารถกระตุ้นพฤติกรรมการล่าของแมวได้ แม้ในเวลาที่มันไม่ได้หิวก็ตาม

พฤติกรรมลักษณะนี้พบได้ในเสือโคร่งเช่นกัน โดยเฉพาะลูกเสือที่มักเล่นไล่จับ กระโจน ตะปบ และปล้ำกับพี่น้อง การเล่นเหล่านี้มีส่วนช่วยฝึกการเคลื่อนไหว การประสานงานของร่างกาย และทักษะที่เกี่ยวข้องกับการล่าเหยื่อ

ดังนั้น การที่แมวบ้านเล่นของเล่นอย่างจริงจัง จึงไม่ใช่เพียงความซุกซน แต่ยังเป็นการแสดงออกของพฤติกรรมนักล่าที่พบได้ในสัตว์วงศ์เดียวกัน

3. ชอบข่วนต้นไม้หรือเฟอร์นิเจอร์ เพื่อทิ้งร่องรอย

หลายคนอาจคิดว่าแมวข่วนโซฟาเพียงเพราะต้องการลับเล็บ แต่ความจริงแล้ว การข่วนยังมีหน้าที่สำคัญในการสื่อสารและทำเครื่องหมายบนพื้นที่อีกด้วย เพราะบริเวณอุ้งเท้าของแมวมีต่อมกลิ่นที่สามารถทิ้งสัญญาณทางเคมีไว้บนพื้นผิวได้

เสือโคร่งก็มีพฤติกรรมคล้ายกัน โดยใช้กรงเล็บข่วนลำต้นไม้เพื่อทิ้งรอยที่มองเห็นได้ รวมถึงใช้กลิ่นสื่อสารกับเสือตัวอื่นที่ผ่านเข้ามาในบริเวณนั้น ร่องรอยเหล่านี้ช่วยแสดงการใช้พื้นที่และลดความจำเป็นในการเผชิญหน้ากันโดยตรง

สำหรับแมวบ้าน การจัดเตรียมเสาลับเล็บหรือพื้นผิวสำหรับข่วนจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะช่วยให้แมวได้แสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ แทนที่จะต้องใช้เฟอร์นิเจอร์ภายในบ้านเป็นเป้าหมาย

4. ชอบเอาหัวหรือแก้มถูสิ่งของ เพื่อฝากกลิ่นของตัวเอง

เวลาที่แมวบ้านเดินมาถูศีรษะกับขาเจ้าของ หรือเอาแก้มถูตามขอบโต๊ะ หลายคนอาจมองว่าเป็นการอ้อนเพียงอย่างเดียว แต่พฤติกรรมนี้ยังเกี่ยวข้องกับการสื่อสารผ่านกลิ่น เพราะแมวมีต่อมกลิ่นอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า

เสือโคร่งเองก็ใช้การถูศีรษะ แก้ม หรือร่างกายกับต้นไม้และสิ่งของในบริเวณที่อาศัยอยู่ เพื่อทิ้งกลิ่นสำหรับการสื่อสารกับเสือตัวอื่น โดยกลิ่นสามารถบอกข้อมูลบางอย่างเกี่ยวกับเจ้าของร่องรอยนั้นได้

อย่างไรก็ตาม การที่แมวบ้านมาถูตัวกับเจ้าของไม่ได้หมายความว่ามันกำลังประกาศความเป็นเจ้าของมนุษย์เสมอไป เพราะพฤติกรรมนี้อาจเกี่ยวข้องกับความคุ้นเคย การทักทาย และการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีด้วย

5. ใช้กลิ่นบอกอาณาเขต ไม่ต้องเจอหน้าก็สื่อสารกันได้

แมวบ้านเป็นสัตว์ที่ให้ความสำคัญกับกลิ่นอย่างมาก นอกจากการถูแก้มและข่วนสิ่งของแล้ว แมวบางตัวยังใช้การพ่นปัสสาวะเพื่อทำเครื่องหมาย โดยเฉพาะเมื่อต้องการสื่อสารกับแมวตัวอื่น หรือเมื่อรู้สึกไม่มั่นคงกับสภาพแวดล้อม

ในธรรมชาติ เสือโคร่งก็ใช้วิธีคล้ายกัน โดยพ่นปัสสาวะตามต้นไม้และจุดสำคัญภายในอาณาเขต เพื่อส่งสัญญาณให้เสือตัวอื่นรับรู้ถึงการมีอยู่ของมัน ข้อมูลจาก Smithsonian National Zoo ระบุว่า แม้เสือโคร่งจะใช้ชีวิตตามลำพังเป็นส่วนใหญ่ แต่การสื่อสารผ่านกลิ่นและรอยข่วนมีความสำคัญอย่างมากต่อการรักษาระยะห่างและการใช้พื้นที่

ความคล้ายคลึงนี้สะท้อนให้เห็นว่า สำหรับสัตว์วงศ์เสือและแมว กลิ่นเปรียบเสมือนข้อความที่ทิ้งไว้ให้สัตว์ตัวอื่นรับรู้ แม้เจ้าของกลิ่นจะเดินจากไปแล้วก็ตาม

6. ชอบเลียขนและทำความสะอาดร่างกาย

แมวบ้านขึ้นชื่อเรื่องการเลียขนทำความสะอาดตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการเลียอุ้งเท้าแล้วนำมาเช็ดหน้า หรือการเลียขนตามลำตัวอย่างละเอียด ซึ่งเป็นพฤติกรรมดูแลร่างกายตามธรรมชาติของสัตว์วงศ์เสือและแมว

เสือโคร่งก็มีพฤติกรรมการเลียขนเช่นกัน โดยใช้ลิ้นที่มีปุ่มเล็ก ๆ ลักษณะคล้ายหนามช่วยจัดระเบียบขนและกำจัดสิ่งสกปรก นอกจากนี้ แม่เสือยังเลียทำความสะอาดลูกเสือในช่วงที่ลูกยังเล็ก คล้ายกับแม่แมวบ้านที่คอยดูแลลูกแรกเกิด

แม้ขนาดลำตัวจะต่างกันอย่างมาก แต่พฤติกรรมดูแลความสะอาดและการใช้ลิ้นเลียขนยังเป็นอีกหนึ่งลักษณะที่สัตว์ทั้งสองชนิดมีร่วมกัน

7. บางครั้งดมกลิ่นแล้วอ้าปากค้าง เหมือนกำลังทำหน้าประหลาด

เคยเห็นแมวดมกลิ่นบางอย่างแล้วหยุดนิ่ง อ้าปากเล็กน้อย พร้อมทำสีหน้าคล้ายกำลังตกใจหรือยิ้มแปลก ๆ หรือไม่? พฤติกรรมนี้เรียกว่า Flehmen Response ซึ่งเป็นการตอบสนองที่ช่วยให้สัตว์ตรวจจับและวิเคราะห์สารเคมีจากกลิ่นบางประเภทได้

เสือโคร่งก็แสดงพฤติกรรมนี้เช่นเดียวกัน โดยอาจยกศีรษะ ย่นจมูก และเผยอปากเมื่อพบกลิ่นที่น่าสนใจ โดยเฉพาะกลิ่นที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารและการสืบพันธุ์

กระบวนการดังกล่าวเกี่ยวข้องกับอวัยวะรับสารเคมีที่เรียกว่า Vomeronasal Organ หรือ Jacobson's Organ ซึ่งช่วยในการรับข้อมูลจากสัญญาณเคมีบางชนิด จึงถือเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า แมวบ้านกับเสือโคร่งมีระบบการรับรู้และพฤติกรรมสื่อสารที่คล้ายคลึงกัน

แมวบ้านกับเสือโคร่ง เป็นญาติกันจริงหรือ?

คำตอบคือ เป็นญาติกันในทางวิวัฒนาการ เพราะทั้งสองชนิดอยู่ในวงศ์ Felidae หรือวงศ์เสือและแมว แต่ไม่ได้หมายความว่าแมวบ้านสืบเชื้อสายมาจากเสือโคร่งโดยตรง เนื่องจากทั้งคู่มีบรรพบุรุษร่วมกันในอดีต ก่อนที่สายวิวัฒนาการจะแยกออกจากกัน

สิ่งที่น่าสนใจคือ แมวบ้านผ่านกระบวนการปรับตัวมาอยู่ร่วมกับมนุษย์เป็นเวลาหลายพันปี แต่ยังคงรักษาพฤติกรรมหลายอย่างที่พบในญาติป่าเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นการซุ่มล่า การทำเครื่องหมายด้วยกลิ่น หรือการใช้กรงเล็บข่วนพื้นผิวต่าง ๆ

แล้วทำไมแมวบ้านถึงตัวเล็กกว่าเสือโคร่งมาก?

แม้แมวบ้านและเสือโคร่งจะเป็นสมาชิกวงศ์เดียวกัน แต่ทั้งคู่มีสายวิวัฒนาการที่แตกต่างกันมาเป็นเวลาหลายล้านปี ทำให้มีการปรับตัวด้านขนาดร่างกาย อาหาร และวิถีชีวิตไปตามสภาพแวดล้อมของแต่ละชนิด

เสือโคร่งวิวัฒนาการมาเป็นนักล่าขนาดใหญ่ที่สามารถจับสัตว์อย่างกวางและหมูป่าได้ ขณะที่บรรพบุรุษของแมวบ้านเป็นแมวป่าขนาดเล็กที่เชี่ยวชาญการล่าสัตว์ขนาดเล็ก เช่น หนูและนก เป็นผลจากการวิวัฒนาการของสัตว์สองสายที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน และปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน แม้จะแยกสายกันไปนานแล้ว แต่ยังคงมีสัญชาตญาณและรูปแบบการสื่อสารหลายอย่างที่คล้ายคลึงกัน