ทำไมชุดเจ้าสาวต้องสีขาว? ใครเป็นคนริเริ่ม ย้อนตำนานงานแต่งแห่งประวัติศาสตร์

1 hour ago 1

ทำไมชุดเจ้าสาวต้องเป็นสีขาว? ใครเป็นคนเริ่ม ย้อนตำนานงานแต่งประวัติศาสตร์ กลายเป็นธรรมเนียมทั่วโลก

ทำไมชุดเจ้าสาวถึงต้องเป็นสีขาว? เมื่อพูดถึงงานแต่งงาน ภาพที่หลายคนนึกถึงคงเป็นเจ้าสาวในชุดกระโปรงสีขาวยาวสวยงาม พร้อมผ้าคลุมหน้าและช่อดอกไม้ จนดูเหมือนว่าชุดเจ้าสาวสีขาวเป็นธรรมเนียมที่มีมาตั้งแต่โบราณ แต่รู้หรือไม่ว่า ในอดีตผู้หญิงไม่ได้จำเป็นต้องสวมชุดสีขาวในวันแต่งงาน และในหลายวัฒนธรรม สีขาวก็ไม่ใช่สีมงคลสำหรับพิธีวิวาห์ด้วยซ้ำ

ความนิยมชุดแต่งงานสีขาวในโลกตะวันตกได้รับอิทธิพลสำคัญจาก สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร ซึ่งทรงเลือกสวมชุดสีขาวในพิธีอภิเษกสมรสเมื่อปี ค.ศ. 1840 หรือ พ.ศ. 2383 ก่อนที่ภาพลักษณ์ดังกล่าวจะกลายเป็นแฟชั่นยอดนิยม และค่อย ๆ พัฒนาเป็นธรรมเนียมที่แพร่หลายไปทั่วโลก

สมเด็จพระราชินีวิกตอเรีย

ก่อนมีชุดเจ้าสาวสีขาว ผู้หญิงแต่งงานด้วยชุดสีอะไรกัน?

ย้อนกลับไปก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 19 การแต่งงานในยุโรปไม่ได้กำหนดว่าเจ้าสาวต้องสวมชุดสีขาวเสมอไป ผู้หญิงจำนวนมากเลือกสวมชุดที่ดีที่สุดเท่าที่ตนเองหรือครอบครัวจะสามารถจัดหาได้ โดยชุดแต่งงานอาจเป็นสีแดง สีน้ำเงิน สีชมพู สีน้ำตาล หรือแม้แต่สีดำ ขึ้นอยู่กับฐานะทางเศรษฐกิจ ความนิยมในยุคนั้น และวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่

ข้อมูลจากพิพิธภัณฑ์ Victoria and Albert Museum (V&A) ในกรุงลอนดอน ระบุว่า ก่อนปี ค.ศ. 1840 เจ้าสาวในยุโรปสามารถสวมชุดได้หลากหลายสี โดยเฉพาะผู้หญิงในครอบครัวที่มีรายได้จำกัด ซึ่งมักเลือกชุดสีเข้มหรือผ้าที่มีลวดลาย เพราะสามารถนำกลับมาสวมใส่ในโอกาสอื่นได้อีก

ในอดีต การตัดชุดขึ้นมาเพื่อใส่เพียงครั้งเดียวถือเป็นค่าใช้จ่ายที่สูงสำหรับคนทั่วไป ดังนั้น ชุดแต่งงานจึงไม่ได้ถูกมองว่าเป็นเสื้อผ้าพิเศษที่ต้องเก็บไว้ตลอดชีวิตเหมือนภาพจำในปัจจุบัน แต่เป็นเครื่องแต่งกายที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้

ราชินีวิกตอเรีย ผู้ทำให้ชุดเจ้าสาวสีขาวกลายเป็นแฟชั่นยอดนิยม

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1840 เมื่อสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับเจ้าชายอัลเบิร์ต ณ พระราชวังเซนต์เจมส์ กรุงลอนดอน โดยพระองค์ทรงเลือกสวมชุดผ้าไหมซาตินสีขาว ประดับลูกไม้ที่ผลิตในอังกฤษ แทนการสวมฉลองพระองค์แบบทางการที่แสดงถึงพระราชอำนาจของกษัตริย์

ชุดอภิเษกสมรสของพระองค์โดดเด่นด้วยผ้าไหมซาตินสีขาวครีมและลูกไม้ Honiton พร้อมเครื่องประดับดอกส้มและผ้าคลุมหน้า แทนการเน้นเครื่องประดับอัญมณีและฉลองพระองค์สีสันเข้มตามรูปแบบพิธีการของราชวงศ์ในอดีต

ตามข้อมูลของ Victoria and Albert Museum การเลือกชุดดังกล่าวไม่ได้มีเหตุผลเรื่องความรักเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับความตั้งใจที่จะสนับสนุนอุตสาหกรรมลูกไม้ของอังกฤษ โดยเฉพาะช่างทำลูกไม้ฝีมือที่ได้รับผลกระทบจากการแข่งขันของสิ่งทอที่ผลิตด้วยเครื่องจักร

อย่างไรก็ตาม ราชินีวิกตอเรียไม่ได้เป็นเจ้าสาวคนแรกในประวัติศาสตร์ที่สวมชุดสีขาว เพราะมีหลักฐานการใช้ชุดแต่งงานสีขาวมาก่อนหน้านั้น แต่พระองค์เป็นบุคคลสำคัญที่ทำให้ชุดเจ้าสาวสีขาวได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในสังคมยุโรปและอเมริกา

สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับเจ้าชายอัลเบิร์ต

ทำไมชุดเจ้าสาวของราชินีวิกตอเรียจึงกลายเป็นกระแส?

ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 หนังสือพิมพ์ นิตยสารแฟชั่น และภาพพิมพ์เริ่มมีบทบาทสำคัญต่อการเผยแพร่ข่าวสารและความนิยมของสังคมชั้นสูง เมื่อมีการเผยแพร่ภาพและรายละเอียดของพิธีอภิเษกสมรส ผู้คนจำนวนมากจึงได้เห็นชุดเจ้าสาวสีขาวของราชินีวิกตอเรีย

ภาพลักษณ์ของเจ้าสาวในชุดสีขาวพร้อมผ้าคลุมหน้าค่อย ๆ ถูกนำเสนอซ้ำผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ ภาพประกอบแฟชั่น และโฆษณา จนกลายเป็นต้นแบบความงามและความโรแมนติกของพิธีแต่งงานในยุคนั้น

ผู้หญิงในครอบครัวชนชั้นสูงเริ่มเลือกสวมชุดแต่งงานสีขาวตามแฟชั่น ก่อนที่ความนิยมจะค่อย ๆ ขยายไปยังชนชั้นกลาง และแพร่หลายมากขึ้นตามการพัฒนาของอุตสาหกรรมสิ่งทอ ซึ่งทำให้เสื้อผ้าสีขาวมีราคาที่เข้าถึงได้ง่ายกว่าเดิม

ชุดเจ้าสาวสีขาว หมายถึงความบริสุทธิ์ตั้งแต่แรกหรือไม่?

ปัจจุบันหลายคนเชื่อว่า ชุดเจ้าสาวสีขาวเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ ความไร้เดียงสา และการเริ่มต้นชีวิตคู่ แต่ความหมายดังกล่าวไม่ได้เป็นเหตุผลเดียวที่ทำให้เจ้าสาวในอดีตเลือกสวมชุดสีขาว

พิพิธภัณฑ์ Victoria and Albert Museum อธิบายว่า การเลือกชุดสีขาวของราชินีวิกตอเรียมีทั้งเหตุผลด้านความรัก การแสดงภาพลักษณ์ของเจ้าสาว และการสนับสนุนอุตสาหกรรมสิ่งทอในประเทศ ต่อมาสื่อและวัฒนธรรมในยุควิกตอเรียจึงมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงชุดเจ้าสาวสีขาวเข้ากับความบริสุทธิ์และความเหมาะสมของผู้หญิงในสังคม

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ ในอดีตผ้าสีขาวผลิตและดูแลรักษาได้ยากกว่าผ้าสีเข้ม เพราะเปื้อนง่ายและต้องดูแลเป็นพิเศษ การสวมชุดสีขาวราคาแพงในวันแต่งงานจึงสามารถสะท้อนถึงฐานะและความมั่งคั่งของครอบครัวได้ด้วยเช่นกัน

ทำไมบางประเทศไม่ได้ใช้ชุดเจ้าสาวสีขาว?

แม้ชุดเจ้าสาวสีขาวจะกลายเป็นภาพจำในงานแต่งงานสมัยใหม่ แต่ธรรมเนียมนี้ไม่ได้มีอยู่ในทุกวัฒนธรรม เพราะแต่ละสังคมมีความเชื่อเกี่ยวกับสีที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะในหลายประเทศของเอเชียที่ให้ความสำคัญกับสีแดงหรือสีสันสดใสในพิธีมงคล

ประเทศจีน นิยมสีแดงในพิธีแต่งงาน

ในวัฒนธรรมจีนแบบดั้งเดิม สีแดงเกี่ยวข้องกับความเป็นสิริมงคล ความสุข และความโชคดี จึงนิยมใช้ในเครื่องแต่งกายและของตกแต่งสำหรับพิธีแต่งงาน โดยชุดเจ้าสาวจีนอาจเป็นชุดกี่เพ้าหรือชุดแต่งงานแบบดั้งเดิมที่มีลวดลายมงคล

ขณะเดียวกัน สีขาวมีความเกี่ยวข้องกับพิธีไว้ทุกข์ในธรรมเนียมจีนบางรูปแบบ จึงไม่ได้มีความหมายด้านการแต่งงานเหมือนกับในวัฒนธรรมตะวันตก อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันเจ้าสาวจีนจำนวนมากเลือกสวมทั้งชุดแต่งงานสีขาวแบบตะวันตกและชุดสีแดงในพิธีต่าง ๆ

ประเทศอินเดีย สีแดงเป็นสัญลักษณ์ของความมงคล

สำหรับพิธีแต่งงานตามธรรมเนียมฮินดูในอินเดียหลายพื้นที่ เจ้าสาวนิยมสวมชุดส่าหรีหรือชุดเลเฮงกาสีแดง ซึ่งมีความหมายเกี่ยวข้องกับความเป็นสิริมงคล ความเจริญรุ่งเรือง และการเริ่มต้นชีวิตคู่

ข้อมูลจาก Victoria and Albert Museum ระบุว่า สีแดงเป็นสีที่ได้รับความนิยมในชุดแต่งงานของอินเดีย โดยมีความเกี่ยวข้องกับความสำเร็จและความมั่งคั่งในอนาคต อย่างไรก็ตาม อินเดียมีวัฒนธรรมหลากหลาย และสีชุดแต่งงานก็แตกต่างกันไปตามภูมิภาคและศาสนา

ประเทศญี่ปุ่น ชุดเจ้าสาวแบบดั้งเดิมก็มีสีขาวเช่นกัน

ประเทศญี่ปุ่นเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าสีขาวไม่ได้มีความหมายแบบเดียวกันในทุกวัฒนธรรม เพราะในพิธีแต่งงานแบบชินโต เจ้าสาวสามารถสวมชุดกิโมโนสีขาวที่เรียกว่า "ชิโรมุกุ" (Shiromuku) ซึ่งเป็นเครื่องแต่งกายตามธรรมเนียมญี่ปุ่น ไม่ได้มีต้นกำเนิดจากแฟชั่นชุดเจ้าสาวของราชินีวิกตอเรีย

ชุดสีขาวดังกล่าวมีความหมายทางวัฒนธรรมที่แตกต่างจากชุดแต่งงานแบบตะวันตก และสะท้อนให้เห็นว่าการใช้สีขาวในพิธีแต่งงานไม่ได้เกิดจากประวัติศาสตร์เดียวกันทั้งหมด

แล้วชุดเจ้าสาวสีขาวเข้ามาได้รับความนิยมในไทยได้อย่างไร?

สำหรับประเทศไทย เครื่องแต่งกายในพิธีแต่งงานแบบดั้งเดิมมีความแตกต่างกันตามยุคสมัย ภูมิภาค และฐานะของผู้สวมใส่ โดยไม่ได้มีข้อกำหนดว่าเจ้าสาวจะต้องสวมชุดกระโปรงสีขาวแบบตะวันตก

เมื่อประเทศไทยรับอิทธิพลด้านการแต่งกายและวัฒนธรรมจากตะวันตกมากขึ้น รูปแบบงานแต่งงานสมัยใหม่จึงค่อย ๆ ผสมผสานประเพณีไทยกับการจัดงานแบบสากล รวมถึงการสวมชุดเจ้าสาวสีขาวในพิธีฉลองมงคลสมรส

ปัจจุบันคู่บ่าวสาวไทยจำนวนมากเลือกสวมชุดไทยในพิธีหมั้นหรือพิธีรดน้ำสังข์ และเปลี่ยนเป็นชุดเจ้าสาวสีขาวกับชุดสูทในงานเลี้ยงฉลองตอนเย็น ซึ่งสะท้อนถึงการอยู่ร่วมกันของวัฒนธรรมการแต่งงานแบบไทยและตะวันตก