หมอเตือน! 5 สัญญาณไตเสื่อมที่หลายคนมองข้าม หากพบข้อ 3 ไตกำลังนับถอยหลัง

เช็กด่วน 5 สัญญาณเตือนไตเสื่อม แพทย์ชี้หากพบข้อที่ 3 แปลว่าไตกำลังนับถอยหลัง

โรคไตเรื้อรังมักถูกขนานนามว่าเป็นภัยเงียบ เนื่องจากในระยะเริ่มต้นแทบจะไม่แสดงอาการเจ็บปวดให้เห็นชัดเจน ล่าสุดแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคไตได้ยกเคสตัวอย่างของวิศวกรวัย 35 ปี ที่ทำงานหนักวันละ 14 ชั่วโมง จนมีอาการคันตามผิวหนังอย่างรุนแรง เปลือกตาบวม และข้อเท้าบวม เมื่อไปตรวจเลือดจึงพบว่าป่วยเป็นโรคไตเรื้อรังระยะที่ 5 แล้ว พร้อมเตือนให้สังเกต 5 สัญญาณเตือนไตเสื่อม ที่ร่างกายกำลังส่งเสียงร้องขอความช่วยเหลือ

ระยะเริ่มต้น: อาการผิดปกติเล็กน้อยที่มักถูกมองข้าม

นพ.หง หย่งเสียง แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคไต จากไต้หวัน ได้แบ่งปันความรู้ผ่านโซเชียลมีเดียถึงสัญญาณเตือนเมื่อไตเริ่มรับภาระไม่ไหว โดยในระยะเริ่มต้นมักมีอาการแสดงออกดังนี้

• สัญญาณที่ 1 ปัสสาวะเป็นฟอง: ฟองอากาศจากการปัสสาวะปกติจะยุบตัวภายใน 1-2 นาที แต่หากฟองมีความละเอียดแน่นคล้ายฟองเบียร์และลอยค้างอยู่นานเกิน 5 นาที แสดงว่าหน่วยกรองของไตอาจเกิดการอักเสบหรือเสื่อมสภาพ จนทำให้โปรตีนรั่วไหลปนออกมากับปัสสาวะ
• สัญญาณที่ 2 เปลือกตาบวมในตอนเช้า: อาการตื่นนอนแล้วตาบวมมักไม่ได้เกิดจากการดื่มน้ำมากเกินไปก่อนนอน แต่เป็นเพราะไตทำหน้าที่ควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ได้ลดลง ทำให้ช่วงกลางคืนไม่สามารถขับน้ำส่วนเกินและโซเดียมออกได้หมด ของเหลวจึงไปคั่งอยู่บริเวณผิวหนังที่บอบบางที่สุดอย่างเปลือกตา

ระยะกลาง: จุดเปลี่ยนสำคัญของการสะสมของเสียในร่างกาย

• สัญญาณที่ 3 ผิวหนังหมองคล้ำและคันรุนแรงโดยไม่ทราบสาเหตุ: อาการนี้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นโรคภูมิแพ้หรือผื่นผิวหนังอักเสบ เมื่อไตไม่สามารถขับของเสียจากการเผาผลาญออกได้ สารพิษจะเข้าไปสะสมใต้ผิวหนัง ประกอบกับระดับฟอสฟอรัสในเลือดที่สูงขึ้นจะจับตัวกับแคลเซียมกลายเป็นผลึกขนาดเล็กกระตุ้นปลายประสาท ทำให้เกิดอาการคันรุนแรงทั่วร่างกาย โดยเฉพาะในช่วงกลางคืน ซึ่งการทายาแก้แพ้ทั่วไปจะไม่ได้ผล หากมีอาการนี้แปลว่าไตกำลังเสื่อมถอยอย่างรวดเร็ว

iStockphoto

ระยะลุกลาม: ไตเสียหายรุนแรง ต้องรีบพบแพทย์ทันที

หากปล่อยปละละเลยจนเข้าสู่ระยะลุกลาม ร่างกายจะแสดงอาการที่บ่งบอกถึงความเสียหายอย่างรุนแรงของ 5 สัญญาณเตือนไตเสื่อม ใน 2 ข้อสุดท้าย ดังนี้

• สัญญาณที่ 4 ปวดเมื่อยขาและข้อเท้าบวมกดบุ๋ม: เมื่อลองใช้นิ้วกดลงบริเวณหน้าแข้งหรือข้อเท้าด้านในค้างไว้ 5 วินาทีแล้วปล่อย หากผิวหนังยุบตัวเป็นรอยบุ๋มและคืนตัวช้า แสดงว่าไตสูญเสียโปรตีนอัลบูมินไปกับปัสสาวะจำนวนมาก ทำให้น้ำซึมออกสู่เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังและไหลลงไปกองรวมกันที่ข้อเท้าและหลังเท้าตามแรงโน้มถ่วง
• สัญญาณที่ 5 ภาวะโลหิตจางและอ่อนเพลียเรื้อรัง: แม้จะนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอแต่กลับรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา หน้าซีด และเหนื่อยง่ายเพียงแค่เดินขึ้นบันไดไม่กี่ขั้น สาเหตุเกิดจากไตที่เสียหายไม่สามารถหลั่งฮอร์โมนกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงได้ตามปกติ ส่งผลให้สมองและกล้ามเนื้อขาดออกซิเจนเรื้อรัง

แพทย์ทิ้งท้ายว่า การสังเกต 5 สัญญาณเตือนไตเสื่อม เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการคัดกรองโรคในระยะแรก ประชาชนควรเข้ารับการตรวจสุขภาพและเช็กค่าการทำงานของไตอย่างสม่ำเสมอ ทั้งค่าอัตราการกรองของไต (eGFR) ค่าโปรตีนรั่วในปัสสาวะ (uACR) และการทำอัลตราซาวด์ไต เพื่อป้องกันและรักษาได้ทันท่วงที

แหล่งอ้างอิง

1. ETtoday